Amir'in Akreditif Değişiklik Talebi ve Amir Banka’nın Yetkisi
Amir Banka, bir akreditifin açılışı, vesaiklerin incelenmesi ve ödemelerin gerçekleştirilmesi süreçlerinde olduğu şekilde, akreditife yapılacak değişikliklerin yönetiminde de kritik bir role sahiptir.
Değişiklik (amendment) isteği Amir'den de gelebilir, Lehtar'dan da gelebilir ancak akreditife değişiklik talimatı yalnızca Amir (ithalatçı) tarafından verilebilir. Amir Banka; Lehtar, İhbar Bankası ve/veya varsa Teyit Bankası'ndan gelen taleplere istinaden akreditif şartlarında değişiklik yapamaz.
Diğer taraftan, Amir'in değişiklik talimatının yerine getirilmesi için Amir Banka’nın da bu değişikliği yapmayı kabul etmesi gerekir.
Bir akreditif, Amir Banka’nın, varsa Teyit Bankası’nın ve Lehtarın onayı olmadan değiştirilemez veya iptal edilemez.
UCP 600 - Madde 10(a)
Diğer taraftan UCP 600 - Madde 10(b) teyit bankasının izleyebileceği yol için bir açıklık getirir. Söz konusu maddeye göre, teyit bankası bir değişikliği teyidinin kapsamı içine alabilir; bu durumda değişikliği ihbar ettiği an itibariyle dönülemez biçimde bağlı olacaktır. Bununla beraber teyit bankası bir değişikliği teyidinin kapsamına almadan ihbar etme yolunu seçebilir; bu takdirde durumu gecikmeksizin amir bankaya ve ihbar yazısında lehtara bildirmelidir.
Amir Banka’nın Değişiklik Talebini Reddedebileceği Durumlar
UCP 600 Madde 10(a) uyarınca bir akreditif, Amir Bankanın onayı olmadan değiştirilemez. Bunun doğal bir sonucu olarak Amir Banka, müşterisinden (Amir) gelen her değişiklik talebini kabul etmekle yükümlü değildir. UCP kuralının yanı sıra bankalar; kendi iç kredi politikaları, uluslararası yaptırımlar (sanctions), uyum kuralları ve yerel mevzuat gereksinimleri doğrultusunda değişiklik taleplerini reddetme hakkını saklı tutar. Amir Banka, bunlarla sınırlı olmamak üzere, aşağıdaki hallerde değişiklik talebini reddedebilir:
- Değişiklik, bankanın iç politikalarına uygun olmayabilir
- Değişikliğin içeriği yerel mevzuata aykırı olabilir
- Talep Amir Banka'nın uyum kuralları açısından sakıncalı bulunabilir (örneğin, akreditif kapsamında yüklenecek malın yasaklı olması, yükleme/boşaltma limanlarının yasaklı olması, belgeleri düzenleyecek tarafların yasaklı olması, malların menşe ülkesinin yaptırım veya kısıtlamalara tabi olması gibi hususlar)
Akreditif Değişikliklerinde Amir Banka Tarafından Risk Değerlendirmesi
Yukarıda bahsedilen kriterlerin yanında Amir Banka, Amir'in değişiklik taleplerini değerlendirirken, değişikliğin risk artırıcı veya azaltıcı unsurlar içerip içermediğini dikkate alır:
Finansal Riski Artıran Değişiklik Talepleri:
- Akreditifin geçerlilik tarihinin (expiry date) veya ödeme vadesinin uzatılması.
- Akreditif tutarının veya artı yönde tolerans oranının artırılması.
- Bankanın ilave risk almasını gerektiren diğer unsurlar.
Doğrudan Kredi Riskini Artırmayan veya Etkisi Olay Bazında Değerlendirilebilecek Değişiklik Talepleri:
- Talep edilen belgelerin adet sayısının artırılması. (örneğin 2 orijinal fatura yerine 4 orijinal fatura vb.)
- Belirli belgelerin silinmesi veya eklenmesi. (örneğin packing list maddesinin silinip weight list maddesi eklenmesi vb.)
- Son yükleme tarihinin öne çekilmesi.
- Akreditif tutarının veya tolerans oranının azaltılması.
- Yükleme ve/veya boşaltma limanının değiştirilmesi.
Bu tür değişiklikler, değişikliğin niteliğine ve bankanın risk/uyum değerlendirmesine bağlı olarak daha kolay değerlendirilebilir.
Akreditif Değişikliklerinde Amir Banka’nın Sorumluluğu
Bir amir banka değişikliği gönderdiği an itibariyle o değişiklikle dönülemez biçimde bağlıdır.
UCP 600 - Madde 10(b)
Değişikliklerin Geçerliliği ve Kabul Süreci
Yukarıda da bahsedildiği şekilde; orijinal akreditif metni amir bankanın geri dönülemez bir taahhüdünü içerir. İlgili tarafların (Amir Banka, varsa Teyit Bankası ve Lehtar) onayı olmaksızın akreditif şartları değiştirilemez. Lehtarın onayı, ilgili bankaya yapılacak açık bir kabul bildirimiyle olabileceği gibi, UCP 600 Madde 10(c) uyarınca değişikliğe ve akreditife tam uygun bir vesaik ibrazı yoluyla da (zımni kabul) gerçekleşebilir.
UCP 600 Madde 10(e) uyarınca; bir değişikliğin kısmi olarak kabul edilmesi (örneğin değişiklik metnindeki yükleme tarihi uzatımının kabul edilip, eklenecek yeni evrak şartının reddedilmesi) mümkün değildir. Kısmi kabul içeren bir bildirim, değişikliğin tamamen reddedildiği anlamına gelir.
Diğer taraftan akreditif değişikliği, lehtarın belirli bir süre içinde kabul veya ret bildiriminde bulunmaması durumunda otomatik olarak kabul veya reddedileceğini ima eden herhangi bir koşul içermemelidir. Bu durum UCP 600’ün 10 (f) maddesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:
Bir değişiklikte yer alan ve belirli bir süre içinde lehtarca reddedilmediği takdirde o değişikliğin yürürlüğe gireceğine ilişkin bir şart dikkate alınmayacaktır.
UCP 600 - 10(f)
Değişikliğin lehtar tarafından kabulüne veya reddine ilişkin hususlar UCP 600’ün 10(c) maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
Asıl akreditifin (veya evvelce kabul edilmiş değişiklikleri içeren bir akreditifin) şartları, bir değişikliği ihbar eden bankaya lehtarın bu değişikliği kabul ettiğini bildirmesine kadar lehtar için yürürlükte kalacaktır. Lehtarın bir değişikliği kabul veya redettiğine ilişkin bildiri vermesi gerekir. Lehtar böyle bir bildiri vermediği takdirde akreditife ve henüz kabul edilmemiş herhangi bir değişikliğe uygun bir ibraz lehtarın o değişikliği kabul etmiş olduğuna ilişkin bildiri sayılacaktır. Akreditif o an itibariyle değiştirilmiş olacaktır.
UCP 600 - Madde 10(c)