Akreditif İptali Nasıl Yapılır? UCP 600 Kapsamında Taraf Onayları ve İptal Süreci
- Amir banka,
- Varsa teyit bankası,
- Lehtar.
UCP 600’de Akreditif İptaline İlişkin Özel Bir Kural Var mıdır?
UCP 600’de yalnızca akreditif iptaline ayrılmış ve iptal işleminin bütün operasyonel ayrıntılarını düzenleyen özel bir hüküm bulunmaz.
Akreditifin iptal edilmesine ilişkin temel dayanak, UCP 600 Madde 10(a)’dır. Bu alt madde hem akreditif değişikliklerini hem de akreditif iptallerini kapsar.
Madde 10(a), gerekli tarafların onayı olmadan bir akreditifin değiştirilemeyeceğini veya iptal edilemeyeceğini belirtir. Bununla birlikte Madde 38 kapsamındaki devredilmiş akreditiflere ilişkin düzenlemeler saklı tutulmuştur.
Dolayısıyla UCP 600 kapsamında akreditif iptali değerlendirilirken iki temel nokta dikkate alınmalıdır:
- UCP 600’de ayrıntılı bir iptal prosedürü bulunmaması,
- İptalin geçerli olabilmesi için Madde 10(a)’da belirtilen tarafların mutabakatının gerekmesi.
Akreditif Hangi Tarafların Onayıyla İptal Edilebilir?
UCP 600 Madde 10(a) uyarınca bir akreditifin iptal edilmesi için amir bankanın, varsa teyit bankasının ve lehtarın onayı gerekir.
- Amir bankanın onayı: Amir banka, akreditifi düzenleyen ve akreditif kapsamında lehtara karşı yükümlülük üstlenen bankadır. Amir bankanın mutabakatı olmadan akreditif iptal edilemez.
- Teyit bankasının onayı: Akreditife bir teyit bankası tarafından teyit eklenmişse, teyit bankası da lehtara karşı kendi yükümlülüğünü üstlenmiştir. Bu nedenle teyitli bir akreditifin iptal edilmesi için teyit bankasının da onayı gerekir. Akreditifte teyit bankası bulunmuyorsa teyit bankasının onayı aranmaz.
- Lehtarın onayı: Lehtar, akreditif kapsamında lehine banka yükümlülüğü oluşturulan taraftır. UCP 600 Madde 10(a) uyarınca lehtarın onayı alınmadan akreditif iptal edilemez.
Lehtarın onayı, uygulamada yazılı olarak talep edilebilir. Banka, lehtarın yazılı onayının lehtarın bankası tarafından doğrulanmasını da isteyebilir.
Amir Akreditifi Tek Taraflı Olarak İptal Edebilir mi?
Lehtarın Onayı Olmadan Akreditif İptal Edilebilir mi?
UCP 600 Madde 10(a) kapsamındaki genel kurala göre lehtarın mutabakatı olmadan akreditif iptal edilemez.
Lehtarın onayı, bankaların iptal sürecinde özellikle üzerinde durduğu unsurlardan biridir. Amir banka, teyit bankası veya ihbar bankası, lehtarın iptal onayının yazılı olarak verilmesini isteyebilir.
Lehtarın iptal talebinden haberdar edilmiş olması, lehtarın iptali kabul ettiği anlamına gelmez. Bankanın, lehtarın açık onayını alması gerekebilir.
Teyitli Akreditif Nasıl İptal Edilir?
- Amir banka,
- Teyit bankası,
- Lehtar.
Akreditif İptal Talebi Nasıl İletilir?
UCP 600’e tabi bir akreditif veya standby akreditif için yapılan iptal talebi, uygulamada genellikle akreditif değişikliği yoluyla ihbar edilir.
Bu yöntemde iptal talebi, akreditife ilişkin bir değişiklik olarak lehtara bildirilir. Lehtarın bu değişikliği kabul etmesiyle iptal için gerekli onay sürecinin lehtar yönü tamamlanabilir.
İptal talebinin değişiklik yoluyla iletilmesi, tek başına iptalin bütün taraflar bakımından tamamlandığı anlamına gelmez. Amir bankanın, varsa teyit bankasının ve lehtarın mutabakatının bulunması gerekir.
Akreditif İptali İçin Lehtarın Yazılı Onayı Gerekli midir?
UCP 600 Madde 10(a), tarafların mutabakatını aramakla birlikte bu mutabakatın mutlaka hangi belge biçiminde verileceğine ilişkin ayrıntılı bir iptal prosedürü belirlemez.
Bununla birlikte amir banka, teyit bankası veya ihbar bankası, lehtarın iptale ilişkin yazılı onayını isteyebilir.
Yazılı onay talebi, bankanın iptal iradesini açık biçimde tespit etmesini sağlar. Banka, yalnızca sözlü bir bildirim veya dolaylı bir açıklamayla yetinmeyerek lehtarın akreditifin iptalini kabul ettiğini gösteren açık bir belge talep edebilir.
Lehtarın yazılı onayının aranıp aranmayacağı ve onayın hangi biçimde sunulacağı, ilgili bankanın uygulamasına bağlı olabilir.
Lehtarın İptal Onayının Bankası Tarafından Doğrulanması İstenebilir mi?
Amir banka, lehtarın yazılı iptal onayının lehtarın bankası tarafından doğrulanmasını isteyebilir.
Bu doğrulama talebi, UCP 600 kapsamında bütün iptal işlemlerinde kendiliğinden uygulanması gereken zorunlu bir şart olarak belirtilmemiştir. Lehtarın imzasının veya yazılı onayının kendi bankası tarafından doğrulanmasının istenmesi, ilgili bankanın tercihine bağlıdır.
Amir banka, teyit bankası veya ihbar bankası aşağıdaki uygulamalardan birini benimseyebilir:
- Lehtarın doğrudan verdiği yazılı onayı kabul etmek,
- Lehtarın yazılı onayının bankası tarafından doğrulanmasını istemek,
- Onayın bankacılık kanalları üzerinden (uygulamada şifreli SWIFT mesajı) iletilmesini talep etmek.