Akreditiflerde Son Yükleme Tarihi, Yükleme Periyodu ve Taksitli Yüklemeler
Uluslararası ticarette teslimatın zamanında gerçekleştirilmesi, hem alıcının tedarik ve üretim planlaması hem de satıcının akreditif bedelini sorunsuz şekilde tahsil edebilmesi açısından büyük önem taşır. Bu nedenle akreditif şartlarında, malların yüklenebileceği süre tek bir son yükleme tarihi ile sınırlandırılabileceği gibi belirli bir yükleme dönemi veya farklı partiler için ayrı yükleme aralıkları da öngörülebilir.
Son yükleme tarihi ile yükleme periyodu birbirine yakın kavramlar olmakla birlikte aynı anlama gelmez. Son yükleme tarihi, malların en geç hangi tarihe kadar yüklenebileceğini gösterirken yükleme periyodu, yüklemenin gerçekleştirilebileceği başlangıç ve bitiş tarihlerini belirler. Malların belirli miktarlara ayrılarak farklı dönemlerde yüklenmesinin öngörüldüğü akreditiflerde ise her partinin kendisi için belirlenen miktar ve süre koşullarına uygun olarak yüklenmesi gerekir.
Bu ayrım özellikle taksitli veya partiler hâlinde yapılan yüklemelerde önem kazanır. Akreditifte belirlenen bir yükleme dönemine uyulmaması, yalnızca ilgili partiye ait ibrazı değil, akreditifin sonraki partiler bakımından kullanılabilirliğini de etkileyebilir.
Son Yükleme Tarihi (Latest Date of Shipment) Nedir?
Akreditif metinlerinde, malların en geç hangi tarihe kadar yüklenmesi gerektiğini belirten bir tarih (Latest Date of Shipment) yer alır.
Örnek:
44C alanında son yükleme tarihinin belirtilmemiş olması, yüklemenin herhangi bir tarihte yapılabileceği anlamına gelmez. Yüklemeye ilişkin bir tarih veya süre koşulu bulunup bulunmadığı 44D, 45A ve 47A alanlarından kontrol edilmelidir. Bu alanlarda da herhangi bir koşul yer almıyorsa yükleme, belgelerin öngörülen ibraz süresi içinde ve akreditif vadesinden önce sunulmasına imkân verecek bir tarihte gerçekleştirilmelidir.
Yükleme Periyodu (Shipment Period) Nedir?
Yükleme periyodu, malların yüklenebileceği başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren zaman aralığıdır. Son yükleme tarihi yalnızca yüklemenin yapılabileceği son günü belirlerken yükleme periyodu, yüklemenin hangi tarihten önce yapılamayacağını ve en geç hangi tarihte tamamlanması gerektiğini birlikte gösterir.
Bazı durumlarda amir, akreditif kapsamındaki malların partiler hâlinde ve her bir partinin belirli bir tarih aralığında yüklenmesini talep edebilir. Amir banka da bu yükleme programını amirin talimatı doğrultusunda akreditif şartlarına yansıtır.
Yükleme için tek bir son tarih öngörülüyorsa bu bilgi genellikle 44C – Latest Date of Shipment alanında; belirli bir yükleme dönemi öngörülüyorsa 44D – Shipment Period alanında gösterilir. Birden fazla parti için öngörülen ayrıntılı miktar ve dönem koşulları, akreditifin yapısına göre 44D alanının yanı sıra 45A – Description of Goods and/or Services veya 47A – Additional Conditions alanlarında da belirtilebilir.
Örnek:
Akreditif metnindeki yükleme şartlarının aşağıdaki şekilde düzenlendiğini varsayalım:
- 200 computers to be shipped between 1 May and 31 May 2025.
- 150 computers to be shipped between 1 July and 31 July 2025.
- 100 computers to be shipped between 1 September and 30 September 2025.
Bu örnekte her bir parti, kendisi için belirlenen tarih aralığında ve belirtilen miktarda yüklenmelidir. Birinci partideki 200 bilgisayarın 1–31 Mayıs 2025 tarihleri arasında yüklenmemesi hâlinde akreditif, bu parti ve sonraki partiler bakımından kullanılamaz hâle gelir.
İlk partideki 200 bilgisayar süresi içinde yüklenmiş ancak ikinci partideki 150 bilgisayar 1–31 Temmuz 2025 tarihleri arasında yüklenmemişse akreditif, zamanında gerçekleştirilmeyen ikinci parti ile onu izleyen üçüncü parti bakımından kullanılamaz hâle gelir. Zamanında gerçekleştirilmiş ilk parti ise bu durumdan etkilenmez.
UCP 600 - Madde 32
Akreditifte bir kullanımın veya yüklemenin verilmiş olan süreler içinde kısımlar/partiler halinde yapılması şarta bağlandığı ve herhangi bir kısım/parti o kısım/parti için izin verilen süre içinde kullanılmadığı veya yüklenmediği takdirde o kısım/parti ve onu izleyen herhangi bir kısım/parti için akreditifin kullanımı son bulur.
Farklı Sevkiyatlar İçin Farklı Son Yükleme Tarihleri
Bazı akreditiflerde mallar partilere ayrılarak her bir sevkiyat için farklı bir son yükleme tarihi belirlenebilir.
Örnek:
- 200 computers to be shipped no later than 31 May 2025.
- 150 computers to be shipped no later than 31 July 2025.
- 150 computers to be shipped no later than 30 September 2025.
Bu örnekte:
- 200 bilgisayar 31 Mayıs 2025’e kadar,
- 150 bilgisayar 31 Temmuz 2025’e kadar,
- 150 bilgisayar 30 Eylül 2025’e kadar
yüklenebilir.
Ancak bu düzenleme, her sevkiyat için yalnızca aşılmaması gereken son tarihi belirlemektedir. İkinci ve üçüncü sevkiyatlar için bir başlangıç tarihi veya ayrı bir yükleme dönemi öngörülmediğinden lehtar, bu sevkiyatları belirtilen son tarihlerden önce de yükleyebilir. Dolayısıyla 500 bilgisayarın tamamının 31 Mayıs 2025’e kadar yüklenmesi, söz konusu koşullarla açıkça yasaklanmış değildir.
Amirin amacı 31 Mayıs 2025’e kadar yalnızca 200 bilgisayarın yüklenmesi ise her sevkiyat için ayrı bir başlangıç ve bitiş tarihi belirlenmelidir. Aksi hâlde yalnızca farklı son yükleme tarihleri yazılması, malların istenen dönemlere dağıtılmasını sağlamayabilir.