Akreditifte Analiz, Gözetim, Sağlık, Bitki Sağlık, Miktar Ve Kalite Sertifikaları
Akreditif kapsamında, malların niteliğine göre Certificate of Analysis, Inspection Certificate, Health Certificate, Phytosanitary Certificate, Quantity Certificate, Quality Certificate veya benzer nitelikte başka sertifikalar talep edilebilir. Bu belgelerin ortak özelliği, belirli bir kontrolün, analizin, incelemenin veya değerlendirmenin sonucunu belgelendirmeleridir.
Bu belgeler farklı amaçlara hizmet etse de ISBP 821 bunları ortak bir inceleme çerçevesi altında ele alır. ISBP 821 Q1-Q11 paragrafları, sertifikanın işlevinden düzenleyen tarafa, kontrolün zamanlamasından sertifikadaki miktar ve taraf bilgilerine kadar birçok önemli konuyu düzenler.
Hangi Belgeler Bu Kapsamda Değerlendirilir?
ISBP 821 Q bölümü yalnızca analiz sertifikalarına uygulanmaz. Aynı kurallar genel olarak aşağıdaki belgeler için geçerlidir:
- Analysis Certificate,
- Inspection Certificate,
- Health Certificate,
- Phytosanitary Certificate,
- Quantity Certificate,
- Quality Certificate,
- Benzer nitelikteki diğer sertifikalar.
Sertifikanın Temel İşlevi Nedir?
ISBP 821 Q1 uyarınca, akreditifte bu tür bir sertifika talep edildiğinde ilgili şart, istenen işlemin sonucunu gösteren imzalı bir belgenin ibrazıyla karşılanır.
Örneğin:
- Analiz sertifikası, yapılan analizin sonucunu,
- Gözetim sertifikası, gerçekleştirilen kontrolün sonucunu,
- Sağlık sertifikası, sağlık değerlendirmesinin sonucunu,
- Kalite sertifikası, kalite değerlendirmesinin sonucunu
ortaya koymalıdır.
Belgenin yalnızca bir inceleme yapıldığını belirtmesi her zaman yeterli olmayabilir. Akreditifte belirli bir sonucun sertifikalandırılması isteniyorsa belge bu sonucu gösterebilmelidir.
Örnek
Akreditif:
“Certificate of Analysis evidencing a minimum protein content of 12%.”
istiyorsa belge yalnızca:
“Goods have been analysed.”
demekle işlevini tam olarak yerine getirmez.
Analiz sonucunun, akreditifte talep edilen protein oranı bakımından değerlendirilebilmesi gerekir.
Sertifikanın Başlığı Akreditifte Belirtilen Başlıkla Birebir Aynı Olmak Zorunda mıdır?
- Akreditifte belirtilen başlığı taşıyabilir,
- Benzer bir başlık taşıyabilir veya
- Başlıksız olabilir.
Sertifikalar İmzalı Olmak Zorunda mıdır?
ISBP 821 Q1 sertifikanın imzalı olmasını öngörür. Ayrıca ISBP 821 A3 uyarınca bir certificate, certification, declaration veya statement istendiğinde belgenin imzalanması gerekir.
Bu nedenle analiz, sağlık, kalite veya gözetim sertifikası üzerinde gerekli imzanın bulunmaması önemli bir inceleme konusudur.
İmzanın mutlaka ıslak imza olması gerekmez. UCP 600 madde 3 ve ISBP 821 A35 uyarınca imza; el yazısı, faksimile, kaşe, sembol veya uygun bir mekanik ya da elektronik doğrulama yöntemiyle oluşturulabilir.
Yükleme Öncesi Sertifika İsteniyorsa Tarih Nasıl Değerlendirilir?
ISBP 821 Q2, sertifikanın yükleme öncesinde yapılması gereken bir işlemi belgelendirdiği durumları özel olarak düzenler.
Akreditif bir kontrolün veya başka bir işlemin yükleme tarihinde ya da yükleme öncesinde gerçekleşmesini istiyorsa sertifika aşağıdaki yöntemlerden biriyle bunu gösterebilir:
- Düzenlenme tarihi yükleme tarihinden sonraki bir tarih olmamalıdır.
- Belge, ilgili işlemin yükleme tarihinde veya daha önce gerçekleştirildiğini belirten bir ifade içerebilir.
- Belgenin başlığı, işlemin yükleme öncesinde yapıldığını gösterebilir; örneğin “Pre-Shipment Inspection Certificate.”
Sertifika Yüklemeden Sonra Düzenlenebilir mi?
Belirli koşullarda sertifika yüklemeden sonra düzenlenebilir.
Örneğin kontrol 10 Mart’ta yüklemeden önce yapılmış, sertifika ise 12 Mart’ta düzenlenmiş olabilir. Belge kontrolün 10 Mart’ta gerçekleştirildiğini açık biçimde gösteriyorsa, düzenlenme tarihinin yükleme tarihinden sonra olması tek başına uygunsuzluk oluşturmaz.
Ancak sertifikanın düzenlenme tarihi her durumda ibraz tarihinden sonraki bir tarih olamaz.
“Inspection Certificate” İfadesi Otomatik Olarak Yükleme Öncesi Kontrol Anlamına Gelir mi?
ISBP 821 A12, “Inspection Certificate” gibi genel bir belge talebinin tek başına kontrolün yükleme öncesinde yapılmasını gerektirmediğini açıklar.
Akreditif gerçekten yükleme öncesi kontrol istiyorsa bunu örneğin:
“Pre-Shipment Inspection Certificate”
veya kontrolün yüklemeden önce gerçekleşmesini açıkça belirten bir şartla ifade etmelidir.
Bu ayrım özellikle sertifika tarihinin incelenmesinde önemlidir.
Sertifikayı Kim Düzenlemelidir?
Akreditif Düzenleyeni Belirtmiyorsa Sertifikayı Kim Düzenleyebilir?
ISBP 821 Q4 uyarınca akreditif sertifikayı düzenleyecek tarafı belirtmiyorsa herhangi bir taraf, lehtar dâhil olmak üzere, sertifikayı düzenleyebilir.
Örneğin akreditif yalnızca:
“Quality Certificate”
diyorsa ve düzenleyici hakkında ek bir koşul içermiyorsa sertifikanın bağımsız bir kuruluş tarafından düzenlenmesi zorunlu değildir.
Lehtar da belgeyi düzenleyebilir.
Bu nedenle bankalar, akreditifte yer almayan “mutlaka bağımsız kuruluş tarafından düzenlenmelidir” şeklinde ek bir şart oluşturamaz.
“Independent”, “Official” veya “Qualified” Sertifika Düzenleyicisi Ne Anlama Gelir?
ISBP 821 Q5 bu konuda özel bir kural getirir.
Akreditif sertifikayı düzenleyecek tarafı:
- Independent,
- Official,
- Qualified
veya benzer bir ifadeyle tanımlıyorsa, sertifikayı lehtar dışında herhangi bir taraf düzenleyebilir.
Bu yaklaşım UCP 600 madde 3'teki genel yorum kuralıyla da uyumludur. UCP 600, bir belge düzenleyicisini tanımlamak için kullanılan “independent”, “official”, “qualified”, “competent” veya benzeri ifadelerin, aksi belirtilmedikçe lehtar dışındaki herhangi bir düzenleyiciye imkân verdiğini belirtir.
Örneğin:
“Inspection Certificate Issued By An Independent Surveyor”
şartı, mutlaka belirli bir uluslararası gözetim şirketinin belge düzenlemesi gerektiği anlamına gelmez. Akreditif daha spesifik bir düzenleyici şartı getirmediyse lehtar dışındaki uygun herhangi bir taraf sertifikayı düzenleyebilir.
Sertifikada Yalnızca Numunenin İncelendiği Belirtilebilir mi?
ISBP 821 Q6(a), sertifikada malların yalnızca bir numunesinin test, analiz veya incelemeye tabi tutulduğunun belirtilmesine izin verir.
Bu, özellikle laboratuvar analizleri ve kalite kontrolleri bakımından önemlidir.
Örneğin sertifikada:
“Samples Drawn From The Shipment Were Analysed.”
ifadesinin bulunması, yalnızca malların tamamının analiz edilmediğini gösterdiği gerekçesiyle
Akreditif açıkça malların tamamının incelenmesini şart koşuyorsa değerlendirme doğal olarak farklı olacaktır.
Sertifika Akreditifteki Miktardan Daha Yüksek Bir Miktar Gösterebilir mi?
ISBP 821 Q6(b), sertifikanın akreditifte veya akreditif kapsamında ibraz edilmesi şart koşulan başka bir belgede belirtilenden daha yüksek bir miktar gösterebileceğini açıkça kabul eder.
Bu kural ilk bakışta veri çatışması gibi görünse de sertifikanın işlevi dikkate alınmalıdır.
Örneğin akreditif altında 800 tonluk bir sevkiyat yapılmış ve kalite sertifikası 1.000 tonluk daha geniş bir parti üzerinde gerçekleştirilen kalite kontrolünü kapsıyor olabilir.
Sertifikada 1.000 tonun incelendiğinin belirtilmesi, yalnızca sertifikanın daha yüksek bir miktarı göstermesi nedeniyle 800 tonluk akreditif sevkiyatıyla çelişen bir veri olarak değerlendirilmez.
Sertifikada Daha Fazla Ambar, Tank veya Bölme Numarası Bulunabilir mi?
ISBP 821 Q6(c) uyarınca sertifika, konşimento veya charter party konşimentosunda gösterilenden daha fazla:
- Ambar,
- Bölme,
- Tank
numarası içerebilir.
Bu nedenle örneğin kalite veya analiz sertifikasının daha geniş bir yük grubunu ya da geminin birden fazla tankını kapsaması, yalnızca sayıların taşıma belgesindekinden fazla olması nedeniyle uygunsuzluk oluşturmaz.
Akreditifte Belirli Analiz, Kalite veya Sağlık Kriterleri Varsa Bunlar Nasıl Değerlendirilir?
Akreditifte İlgili Kriterin Hangi Belgede Gösterileceği Belirtilmemişse Ne Olur?
Akreditif belirli bir kriter getiriyor ancak bu kriterin yerine getirildiğini gösterecek belgeyi belirtmiyorsa, ISBP 821 A26 paragrafı genel çerçeveyi tamamlar.
ISBP 821 A26 paragrafı uyarınca, bir şartın yerine getirildiğini gösterecek belge belirtilmemişse şartın ayrıca bir belgeyle kanıtlanması gerekmez. Ancak herhangi bir belgede bu konuya ilişkin veri bulunuyorsa, söz konusu veri akreditifteki şartla çelişmemelidir.
Bu genel kural, ISBP 821 Q7 paragrafının analiz, gözetim, sağlık, bitki sağlık, miktar ve kalite değerlendirmelerine özgü düzenlemesiyle birlikte okunabilir.
Akreditif Sertifikanın İçeriğini Belirtmiyorsa Ne Olur?
ISBP 821 Q8 paragrafı, sertifika incelemesinde oldukça önemli bir ayrım yapar.
Akreditif, sertifikanın içermesi gereken özel bilgileri veya uygulanacak değerlendirme standardını belirtmiyorsa sertifikadaki ticari açıdan olumsuz bir bulgu, tek başına uygunsuzluk oluşturmaz. Bununla birlikte söz konusu bulgu akreditifle, UCP 600 ile veya ibraz edilen diğer belgelerdeki verilerle çelişmemelidir.
ISBP 821 Q8 paragrafı uyarınca, örneğin insan tüketimine uygun olmadığı veya kimyasal bileşimin belirli ihtiyaçları karşılamayabileceği yönünde ifadeler bulunabilir; yeter ki bu ifadeler akreditifle, başka bir belgeyle veya UCP 600 ile çelişmesin.
Bu kural önemli bir pratik sonucu ortaya koyar:
Akreditif amiri belirli bir olumlu analiz, sağlık veya kalite sonucunun belgede bulunmasını istiyorsa, yalnızca “Quality Certificate” veya “Health Certificate” istemek yerine beklenen sonucu açıkça tanımlamalıdır.
Sertifikadaki Olumsuz Bir Sonuç Her Zaman Rezerv Oluşturur mu?
ISBP 821 Q8 paragrafı uyarınca, akreditif sertifikanın özel içeriği veya değerlendirme standardı konusunda sessizse, olumsuz görünen bir ifade sırf ticari açıdan istenmeyen bir sonuç içerdiği için rezerv oluşturmaz.
Bankanın incelemesi, bu ifadenin:
- Akreditifle,
- Diğer belgelerle veya
- UCP 600 ile
çelişip çelişmediği üzerinden yapılır.
Bu nedenle akreditif hazırlanırken belge adı ile belge sonucunun birbirinden farklı kavramlar olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Sertifikadaki Alıcı (Consignee) Bilgisi Nasıl Olmalıdır?
ISBP 821 Q9 paragrafı uyarınca, sertifikada consignee bilgisi bulunuyorsa bu bilgi taşıma belgesindeki consignee bilgisiyle çelişmemelidir.
Ancak önemli bir istisna vardır.
Akreditif taşıma belgesinin:
- “To order”,
- “To order of shipper”,
- Amir banka emrine,
- Görevli banka veya iştira bankası emrine veya
- Amir bankaya consigned
düzenlenmesini istiyorsa, sertifikada consignee olarak akreditifte adı geçen ve lehtar olmayan herhangi bir taraf gösterilebilir.
Transfer edilmiş akreditifte ise birinci lehtar consignee olarak gösterilebilir.
Sertifikadaki Exporter Veya Consignor Lehtardan Farklı Olabilir mi?
- Akreditif lehtarından veya
- Diğer bir belgede gösterilen shipper'dan
- Lehtar: ABC Trading Ltd.
- Konşimentodaki shipper: Delta Manufacturing Ltd.
- Sağlık sertifikasındaki exporter: Gamma Export Co.
Sertifikada Farklı Fatura Numarası Veya Tarihi Olabilir mi?
ISBP 821 Q11 paragrafı uyarınca, sertifikada gösterilen exporter veya consignor lehtar değilse, sertifika diğer belgelerden farklı:
- Fatura numarası,
- Fatura tarihi,
- Sevkiyat güzergâhı
gösterebilir.
Örneğin:
- Ticari Fatura: INV-8742 – 12 Mayıs
- Analiz Sertifikası: Invoice Ref. LAB-512 – 10 Mayıs
olabilir.
Sertifikada gösterilen exporter veya consignor lehtar değilse yalnızca bu referansların farklı olması, ISBP 821 Q11 paragrafı kapsamında rezerv nedeni değildir.
Sertifikada Farklı Sevkiyat Güzergâhı Bulunabilir mi?
ISBP 821 Q11 paragrafı uyarınca, sertifikada gösterilen exporter veya consignor lehtar değilse sertifikanın sevkiyat güzergâhı da bir veya daha fazla diğer belgede gösterilen güzergâhtan farklı olabilir.
Bu nedenle sertifikalardaki fatura referansı, tarih veya güzergâh farklılıkları incelenirken önce:
“Sertifikada exporter veya consignor olarak kim gösterilmiş?”
sorusuna cevap verilmelidir.