Akreditiflerde 44C - Latest Date of Shipment Alanı
Akreditif açılışı sırasında kullanılan MT 700 mesajında, yüklemenin en geç hangi tarihe kadar yapılması gerektiğini belirten bir alan bulunur. Bu alan, 44C - Latest Date of Shipment olarak adlandırılır ve akreditif şartlarının önemli bir parçasıdır.
Eğer bu alanda bir tarih belirtilmişse, lehtar (ihracatçı) yüklemeyi en geç bu tarihte veya öncesinde gerçekleştirmelidir. Taşıma belgesine göre belirlenen yükleme, sevk veya taşıma için teslim alma tarihinin akreditifte belirtilen son yükleme tarihinden sonraki bir tarih olması, "Geç Yükleme (Late Shipment)" uygunsuzluğu (rezerv) doğurur. Bir günlük gecikme dahi, akreditif şartlarına uygunluk bakımından rezerv konusu olabilir.
Akreditif açılışı öncesinde Amir (ithalatçı) ve Lehtar (ihracatçı) arasında netleştirilmesi gereken önemli konulardan biri de yüklemenin tamamlanması gereken son tarihin belirlenmesidir. Lehtar, akreditif kendisine ihbar edildiğinde tüm şartları dikkatlice incelemelidir. Yüklemeyi belirtilen son tarihe kadar gerçekleştiremeyeceğini öngörüyorsa, yükleme yapılmadan önce akreditifte değişiklik talep etmelidir.
44C - Latest Date of Shipment Alanı Zorunlu mu?
SWIFT kuralları gereğince, 44C - Latest Date of Shipment alanının doldurulması zorunlu değildir. Eğer bu alan boş bırakılmışsa ve akreditif metninin başka bir yerinde son yükleme tarihine ilişkin bir şart belirtilmemişse, lehtar yüklemeyi akreditif vadesi (MT 700 mesajında 31D - Date and Place of Expiry alanında belirtilen tarih) içerisinde istediği bir tarihte gerçekleştirebilir ancak ibraz süresi ve diğer tarih kısıtları da dikkate alınmalıdır.
Malların sevk takvimi amir açısından önem taşıyorsa, son yükleme tarihinin akreditif şartlarında belirtilmemesi yani MT 700 SWIFT mesajında 44C - Latest Date of Shipment alanının boş bırakılması ticari risk yaratabilir. Bu nedenle uygulamada genellikle akreditif şartlarında ''en son yükleme tarihi'' açıkça belirtilir.
Malların sevk takvimi amir açısından önem taşıyorsa, son yükleme tarihinin belirtilmemesi ticari risk yaratabilir. Ancak 44C alanının malların varış veya nihai teslim tarihini garanti etmediği unutulmamalıdır.
Son Yükleme Tarihinin Önemi
Son yükleme tarihi, akreditiflerde yer alan diğer temel zaman kısıtları (ibraz süresi ve vade tarihi) ile birlikte değerlendirilmesi gereken kritik bir tarihtir. Özellikle bazı durumlarda alıcı (amir) açısından, malın zamanında teslim alınması kritik bir öneme sahip olabilir ve böyle bir durumda Lehtarın geç yükleme yapması, amir tarafından kabul edilmeyecek bir rezerv sebebi olabilir. Bu durumda amir, geç yükleme uygunsuzluğunun kaldırılmasını kabul etmeyebilir. Amir bankanın uygunsuz ibrazı reddetmesi hâlinde lehtar, akreditif kapsamındaki ödeme güvencesinden yararlanamayabilir.
Örnek Durum:
Bir alıcı, yurt içi piyasada sezona bağlı olarak satılacak bir malı ithal etmek için akreditif açtırmış olsun. Eğer lehtar, yüklemeyi belirtilen süre içinde gerçekleştirmezse, alıcı sezon satışlarını kaybedebilir. Bu durumda, alıcı büyük ihtimalle "Geç Yükleme" rezervini kabul etmeyecek ve vesaik ödemesini reddedecektir. Bu tür durumlar, hem finansal kayıplara hem de ticari ilişkilerin zarar görmesine neden olabilir.
Sonuç olarak 44C - Latest Date of Shipment alanı, akreditif işlemlerinde hem alıcı hem de lehtar açısından büyük bir öneme sahiptir. Alıcılar, malın zamanında teslimine ilişkin riskleri sınırlamak amacıyla bu alanı dikkatle belirlemeli ve akreditif açılış talimatını buna uygun olarak hazırlamalıdır. Lehtarlar ise, belirtilen tarihlere uygun hareket ederek bu tarih ve/veya öncesinde yüklemeyi gerçekleştirerek rezerv riskini en aza indirmelidir. Akreditiflerde yükleme tarihine ilişkin şartların açık ve net şekilde belirlenmesi, belge inceleme sürecinde oluşabilecek yorum farklılıklarını azaltır ve rezerv riskini azaltır.
Taşıma Belgelerinde Yükleme Tarihi Nasıl Belirlenir?
Yükleme Konşimentolarında (Shipped Bill of Lading), yani yükleme yapıldıktan sonra düzenlenen konşimentolarda; düzenlenme tarihi aynı zamanda yükleme tarihi olarak kabul edilir. Ancak ''Shipped Bill of Lading'' olmasına rağmen konşimento üzerinde ayrıca bir yükleme kaydı (on board notation) var ise; yükleme kaydında yer alan tarih ister düzenlenme tarihinden önceki bir tarih olsun ister sonraki bir tarih olsun yükleme tarihi olarak kabul edilir.
Tesellüm Konşimentolarında (Received Bill of Lading) ise düzenlenme tarihi dışında ayrıca bir yükleme kaydı (on board notation) yer almalıdır. Yükleme kaydında (on board notation) yer alan tarih ister düzenlenme tarihinden önceki bir tarih olsun ister sonraki bir tarih olsun yükleme tarihi olarak kabul edilir.
Havayolu taşıma belgeleri fiili yükleme tarihine ilişkin özel bir kayıt içermediği sürece düzenlenme tarihi yükleme tarihi olarak kabul edilir; özel bir kayıt varsa bu kayıtta belirtilen tarih yükleme tarihi olarak alınır.
Karayolu taşıma belgeleri yükleme tarihini veya malların akreditifte belirtilen yerde yüklenmek, sevk edilmek veya taşınmak üzere alındığı tarihi belirtmelidir. Taşıma belgesi tarihli bir alındı kaşesi, alındı veya yükleme tarihine ilişkin bir kayıt içermediği sürece belgenin düzenlenme tarihi yükleme tarihi olarak dikkate alınır.
Yükleme Periyodu (Shipment Period)
Bazı durumlarda Amir, akreditif kapsamında yüklenecek malları gruplayarak her bir grubun belirli bir tarih aralığında yüklenmesini talep edebilir. Bu durumda, Amir Banka akreditif şartlarında her bir mal grubunun yüklenebileceği tarih aralıklarını ayrı ayrı belirtir.