Akreditifte Tolerans Kullanımı: UCP 600 Madde 30 ve MT 700 Alanları
Akreditifte Tolerans Neden Kullanılır?
Akreditifte tolerans, sevk edilecek malın kesin miktarının işlem öncesinde belirlenemediği durumlarda kullanılabilir.
Özellikle aşağıdaki türde malların sevkiyatında kesin miktar önceden bilinemeyebilir:
- Petrol,
- Buğday,
- Pirinç,
- Çelik,
- Benzeri emtialar.
Bu işlemlerde amir ile lehtar, sevk edilecek miktarın akreditifte belirtilen miktardan belirli bir oranda fazla veya eksik olmasına izin verebilir.
Akreditifte kullanılacak tolerans oranı için önceden belirlenmiş sabit bir oran bulunmamaktadır. Taraflar, işlem ihtiyaçlarına göre farklı oranlar belirleyebilir.
Örneğin akreditifte:
- Yüzde 10 fazla veya eksik,
- Yüzde 8 fazla, yüzde 6 eksik,
- Yüzde 5 fazla, yüzde 3 eksik
şeklinde toleranslara yer verilebilir.
UCP 600 Madde 30(a) Neyi Düzenler?
UCP 600 Madde 30(a), akreditif tutarı, mal miktarı veya birim fiyatla bağlantılı olarak “about” ya da “approximately” ifadelerinin kullanılmasını düzenler.
Bu ifadeler Türkçede “yaklaşık”, “takriben” veya benzeri karşılıklarla kullanılabilir.
Akreditifte gerçek bir yüzde oranı yerine “about” veya “approximately” ifadesi kullanıldığında ilgili unsur bakımından yüzde 10 fazla veya yüzde 10 eksik tolerans uygulanır.
UCP 600 Madde 30(a) aşağıdaki unsurlarla bağlantılı olarak uygulanabilir:
- Akreditif tutarı,
- Mal miktarı,
- Birim fiyat.
Ancak “yaklaşık” ifadesinin hangi unsurla bağlantılı olarak kullanıldığı önemlidir. İfade yalnızca mal miktarıyla bağlantılıysa yüzde 10 tolerans kendiliğinden akreditif tutarına veya birim fiyata uygulanmaz.
“Yaklaşık” İfadesi Ne Kadar Tolerans Sağlar?
Akreditifte “about” veya “approximately” ifadesinin kullanılması, ilgili tutar, miktar veya birim fiyat bakımından yüzde 10 fazla veya eksik tolerans anlamına gelir.
Örneğin akreditifte:
Yaklaşık 12.000 metrik ton alüminyum külçe
ifadesi kullanılmışsa, mal miktarı bakımından yüzde 10 fazla veya eksik tolerans uygulanır.
Bu durumda izin verilen miktar aralığı:
- En az 10.800 metrik ton,
- En fazla 13.200 metrik ton
olur.
Ancak “yaklaşık” ifadesinin yalnızca mal miktarının önünde yer alması, aynı toleransın akreditif tutarına veya birim fiyata da uygulanacağı anlamına gelmez.
Bir Unsura Yazılan Tolerans Diğer Unsurlara da Uygulanır mı?
- Akreditif tutarı,
- Mal miktarı,
- Birim fiyat.
Akreditif Tutarı ve Mal Miktarı Toleransı MT 700’de Nasıl Gösterilir?
Akreditif tutarı ve mal miktarı için tolerans öngörülüyorsa bu toleransların MT 700 mesajındaki ilgili alanlarda ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
MT 700 SWIFT Mesajı - Alan 39A: Akreditif Tutarı Yüzde Toleransı
MT 700 SWIFT Mesajı - Alan 45A: Mal Miktarı Toleransı
Mal miktarına uygulanacak tolerans, MT 700 mesajındaki 45A alanında mal tanımıyla birlikte belirtilmelidir.
Örneğin:
- 12.000 MT alüminyum külçe, yüzde 8 fazla veya eksik
şeklinde bir ifadeye yer verilebilir.
Akreditif tutarı ve mal miktarının her ikisine de yüzde 8 tolerans uygulanması amaçlanıyorsa:
- Alan 39A’da 08/08,
- Alan 45A’da miktarın yanında “yüzde 8 fazla veya eksik”
ifadesi bulunmalıdır.
Birim Fiyata Tolerans Nasıl Uygulanır?
Birim fiyatın da toleransa tabi olması isteniyorsa tolerans, birim fiyat bilgisinin yanında ayrıca belirtilmelidir.
Örneğin:
Birim fiyat: 15 EUR/MT, yüzde 8 fazla veya eksik
şeklinde bir ifade kullanılabilir.
Mal miktarında veya akreditif tutarında tolerans bulunması, birim fiyatın da aynı toleransa tabi olduğu anlamına gelmez.
Birim fiyat toleransı ancak birim fiyat bilgisinin yanında açıkça gösterildiğinde uygulanır.
Tutar, Miktar ve Birim Fiyat İçin Tolerans Nasıl Birlikte Gösterilir?
Akreditif tutarı, mal miktarı ve birim fiyatın tamamının yüzde 8 fazla veya eksik toleransa tabi olması isteniyorsa her unsur için ayrı bir gösterim gerekir.
Örnek düzenleme aşağıdaki şekilde olabilir:
- Alan 39A: 08/08
- Alan 45A mal miktarı: 12.000 MT yüzde 8 fazla veya eksik
- Birim fiyat: 15 EUR/MT yüzde 8 fazla veya eksik
Bu yapıda:
- Alan 39A akreditif tutarına,
- Alan 45A’daki miktar kaydı mal miktarına,
- Birim fiyatın yanındaki ifade birim fiyata
uygulanacak toleransı gösterir.
UCP 600 Madde 30(b) Neyi Düzenler?
UCP 600 Madde 30(b), belirli şartların bulunması hâlinde mal miktarı için otomatik olarak yüzde 5 fazla veya eksik tolerans uygulanmasına izin verir.
Bu toleransın uygulanabilmesi için:
- Akreditifte malların miktarı belirli sayıda ambalaj birimi olarak ifade edilmemeli,
- Malların miktarı belirli sayıda ayrı ürün olarak ifade edilmemeli,
- Akreditif tutarı aşılmamalıdır.
Bu şartlar karşılandığında mal miktarı, akreditifte belirtilen miktardan yüzde 5 fazla veya eksik olabilir.
Madde 30(b) Hangi Miktar İfadelerinde Uygulanabilir?
Madde 30(b) kapsamındaki yüzde 5 fazla veya eksik tolerans, metrik ton veya kilogram gibi ölçü birimleriyle ifade edilen miktarlara uygulanabilir.
Örneğin:
- 750 metrik ton bakır levha,
- 40.000 kilogram pirinç,
- 2.500 metrik ton çelik profil
şeklindeki miktarlar, diğer koşulların da sağlanması hâlinde Madde 30(b) kapsamındaki toleransa konu olabilir.
Akreditif tutarının aşılmaması şartı geçerliliğini korur.
Madde 30(b) Hangi Miktar İfadelerinde Uygulanmaz?
Madde 30(b), malların belirli sayıda ambalaj birimi veya ayrı ürün olarak tanımlandığı durumlarda uygulanmaz.
Örneğin:
- 60 sandık rulman,
- 420 traktör,
- 85 palet makine parçası
şeklindeki miktarlar, belirli sayıda ambalaj birimi veya ayrı ürün ifade eder.
Bu tür miktarlarda Madde 30(b) kapsamındaki otomatik yüzde 5 fazla veya eksik tolerans uygulanmaz.
Ambalaj Birimi ile Ağırlık Ölçüsü Arasındaki Fark Nedir?
UCP 600 Madde 30(b) bakımından miktarın nasıl ifade edildiği belirleyicidir.
Aşağıdaki ifade belirli sayıda ambalaj birimi içerir. Bu nedenle otomatik yüzde 5 tolerans uygulanmaz:
- 60 sandık rulman
Aşağıdaki ifade ise ağırlık ölçüsü içerir. Bu miktar, diğer şartların da sağlanması hâlinde UCP 600 Madde 30(b) kapsamındaki yüzde 5 fazla veya eksik toleransa konu olabilir.
- 18.000 kilogram rulman
Aynı şekilde “420 traktör” ayrı ürün sayısını ifade ettiği için Madde 30(b) uygulanmaz.
Tek Bir Mal Miktarında Tolerans Nasıl Uygulanır?
- 600 MT paslanmaz çelik rulo
Toplam Miktar Farklı Alt Miktarlara Ayrılmışsa Tolerans Nasıl Uygulanır?
Akreditifte mallar genel bir toplam miktarla tanımlanabilir ve bu toplam miktar farklı ölçü veya özelliklere göre alt miktarlara ayrılabilir.
Örneğin akreditifte aşağıdaki gibi bir mal tanımı yer alabilir:
720 MT alüminyum levha, 12 Mart 20XX tarihli ve 7856 numaralı proforma faturaya göre
Proforma faturada toplam 720 MT miktar farklı kalınlık ve ölçülere göre ayrı miktarlara bölünmüş olabilir.
Bu durumda toleransın:
- Her bir alt miktara mı,
- Yalnızca toplam 720 MT miktara mı,
- Hem alt miktarlara hem toplam miktara mı
uygulanacağı, akreditifte kullanılan ifadeye bağlıdır.
“Toplam Miktar” İfadesi Neden Önemlidir?
Akreditifte yalnızca “miktarda yüzde 10 tolerans” yazılması ile “toplam miktarda yüzde 10 tolerans” yazılması aynı sonucu doğurmayabilir.
“Toplam miktar” ifadesi, toleransın alt miktarların her birinden ziyade genel toplam üzerinden değerlendirilmesini açık hâle getirir.
Akreditifte toplam miktarın farklı ürün özelliklerine, ölçülere veya modellere ayrıldığı durumlarda toleransın hangi miktara uygulanacağı metinde açıkça belirtilmelidir.
UCP 600 Madde 30(c) Neyi Düzenler?
UCP 600 Madde 30(c), belirli şartların birlikte sağlanması hâlinde akreditif tutarından yüzde 5’e kadar daha düşük bir kullanım yapılmasına izin verir.
UCP 600 Madde 30(c)’nin uygulanabilmesi için:
- Akreditifte belirtilen mal miktarı tamamen sevk edilmiş olmalı,
- Birim fiyat azaltılmamış olmalı,
- UCP 600 Madde 30(b) uygulanabilir olmamalıdır.
Bu şartların sağlanması hâlinde kullanım tutarı, akreditif tutarından en fazla yüzde 5 düşük olabilir.
UCP 600 Madde 30(c) Kapsamında Eksik Kullanım Örneği
Akreditif tutarının 25.000 ABD doları olduğunu varsayalım.
MT 700 Alan 45A’da malların bedeli aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:
- Malların FOB bedeli: 23.000 ABD doları,
- Navlun bedeli: 2.000 ABD doları.
- FOB bedeli 23.000 ABD doları,
- Navlun bedeli 1.500 ABD doları
UCP 600 Madde 30(b) ile Madde 30(c) Birlikte Uygulanır mı?
- UCP 600 Madde 30(c)’nin uygulanabilmesi için Madde 30(b)’nin uygulanabilir olmaması gerekir.
- UCP 600 Madde 30(b), belirli şartlarda mal miktarı için yüzde 5 fazla veya eksik tolerans sağlar.
- UCP 600 Madde 30(c) ise mal miktarının tamamının sevk edilmiş olması koşuluyla akreditif tutarından yüzde 5’e kadar daha düşük kullanım yapılmasına izin verir.
Bu nedenle UCP 600 Madde 30(c)’nin şartlarından biri, Madde 30(b)’nin ilgili işleme uygulanmamasıdır.
UCP 600 Madde 30(c) Uygulamasında Hangi Şartlar Birlikte Aranır?
UCP 600 Madde 30(c) kapsamında akreditif tutarından yüzde 5’e kadar düşük kullanım yapılabilmesi için üç şart birlikte sağlanmalıdır:
- Akreditifte belirtilen mal miktarı tamamen sevk edilmiş olmalıdır.
- Akreditifte yer alan birim fiyat azaltılmamış olmalıdır.
- Madde 30(b) uygulanabilir olmamalıdır.
Bu şartlardan biri sağlanmıyorsa Madde 30(c) kapsamındaki yüzde 5 eksik kullanım imkânı uygulanmaz.
ISBP 821 C13–C15 Paragrafları Hangi Konuları Ele Alır?
C13–C15 paragrafları, UCP 600 Madde 30’un uygulanmasına ilişkin ilave açıklamalar içerir.
Bu paragraflarda özellikle faturanın:
- Akreditifte belirtilenden daha fazla mal sevk edildiğini göstermesi,
- Akreditifte istenmeyen mal, hizmet veya edim içermesi
durumları ele alınır.
Akreditifte istenmeyen ilave mal, hizmet veya edimin bedelsiz olarak sağlanması hâli de bu kapsamda değerlendirilir.
Akreditifte Tolerans Yazılırken Hangi Unsurlar Açık Olmalıdır?
Akreditif metninde tolerans kullanılıyorsa aşağıdaki unsurlar açıkça belirlenmelidir:
- Toleransın akreditif tutarına uygulanıp uygulanmadığı,
- Toleransın mal miktarına uygulanıp uygulanmadığı,
- Toleransın birim fiyata uygulanıp uygulanmadığı,
- Pozitif ve negatif tolerans oranlarının ne olduğu,
- Toleransın toplam miktara mı yoksa alt miktarlara mı uygulanacağı.
Akreditif tutarı, mal miktarı ve birim fiyat için tolerans öngörülüyorsa her unsur kendi bulunduğu alanda veya ifadenin yanında ayrı ayrı gösterilmelidir.