Devredilebilir ve Back-to-Back Akreditifler Arasındaki Farklar

Devredilebilir akreditif, birinci lehtarın akreditifi bütünüyle veya kısmen ikinci lehtarın kullanımına devredebildiği bir akreditif yapısıdır. Devir sonucunda ortaya çıkan devredilmiş akreditif, varlığını ve kullanımını dayandığı devredilebilir akreditiften alır.

Devredilmiş akreditifin hüküm ve koşulları da UCP 600’ün 38(g) alt maddesinde izin verilen istisnalar dışında asıl devredilebilir akreditiften kaynaklanır. Dolayısıyla devredilmiş akreditif, dayandığı akreditiften bağımsız bir banka taahhüdü oluşturmaz.

Bu yapı içinde ikinci lehtar belgelerini sunar. Birinci lehtar ise ikinci lehtara ait belgeleri kendi belgeleriyle değiştirebilir.

Back-to-back (karşılıklı) akreditif işleminde birbirinden ayrı iki akreditif bulunur. Bu akreditiflerin her biri, ilgili amir bankanın bağımsız taahhüdüne dayanır.

İlk akreditif ile ikinci akreditif arasında ticari bir bağlantı bulunmasına rağmen bu iki akreditif ayrı işlemler olarak kabul edilir. İkinci akreditif, varlığını ve kullanımını ilk akreditiften almaz.

Bu nedenle her akreditifin belge ve ibraz süreci, kendi hüküm ve koşulları ile ilgili amir bankanın taahhüdü çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilir.

• Her iki işlemde de bir tacir yer alır.
• Her iki işlemde de belgelerin değiştirilmesi söz konusu olabilir.
• Devredilmiş veya back-to-back akreditif, görevli bankanın nezdinde sona erecek şekilde düzenlenmelidir.

Devredilebilir ve back-to-back akreditif arasındaki temel fark, kullanılan akreditiflerin birbirine bağlı veya birbirinden bağımsız olmasıdır.

Devredilmiş akreditif:

• Varlığını devredilebilir akreditiften alır.
• Kullanımını devredilebilir akreditiften alır.
• UCP 600’ün 38(g) alt maddesinde belirtilen istisnalar dışında, hüküm ve koşullarını devredilebilir akreditiften alır.
• Asıl akreditife bağlı bir yapı içinde kullanılır.

Back-to-back işlemde ise:

• Birbirinden ayrı iki akreditif bulunur.
• Her akreditif ayrı bir banka taahhüdüne dayanır.
• Akreditiflerden biri varlığını veya kullanımını diğerinden almaz.
• Her akreditifin belge ve ibraz süreci ayrı değerlendirilir.

Bu nedenle devredilebilir akreditifte bağlantılı bir akreditif yapısı, back-to-back işlemde ise iki bağımsız akreditif söz konusudur.

Devredilebilir akreditifte birinci lehtarın ikame belgeleri ibraz etmemesi durumunda, UCP 600 devreden bankaya ikinci lehtarın belgelerini kullanma imkânı tanır.

Bu durumda devreden banka, ikinci lehtar tarafından sunulan belgeleri devredilebilir akreditif kapsamında kullanabilir. Birinci lehtarın belge değişimini gerçekleştirmemesi, ikinci lehtarın ibraz ettiği belgelerin kullanılmasını bütünüyle engellemez.

Bu imkân, devredilmiş akreditifin varlığı ve kullanımı bakımından asıl devredilebilir akreditife bağlı olmasından kaynaklanır.

Devredilebilir akreditifte tanınan belge kullanım imkânı, back-to-back akreditif işleminde bulunmaz.

Back-to-back işlemdeki iki akreditif birbirinden ayrı kabul edilir. Her biri, ilgili amir bankanın bağımsız taahhüdüne dayanır. Bu nedenle ikinci akreditif kapsamında sunulan belgeler, diğer akreditif kapsamında aynı yöntemle kullanılamaz.

Başka bir ifadeyle, bir akreditife ait belge süreci diğer akreditifin belge sürecinin yerine geçmez. Her bir akreditif kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilir.

Devredilebilir ve back-to-back akreditifler arasındaki yapısal fark, ticari ilişkinin özellikle belge yönetimi ve banka taahhütleri bakımından nasıl ilerleyeceğini etkiler.

Devredilebilir akreditifte işlem, birbiriyle bağlantılı bir akreditif yapısı içinde yürütülür. İkinci lehtar lehine yapılan devir, asıl devredilebilir akreditife dayanır.

Birinci lehtarın ikame belgeleri sunmaması durumunda devreden banka, ikinci lehtarın sunduğu belgeleri kullanabilir. Böylece birinci lehtarın belge değişimini tamamlamamış olması, ikinci lehtarın belgelerinden yararlanılması olanağını ortadan kaldırmaz.

Back-to-back işlemde ticari ilişki iki ayrı akreditif üzerinden yürütülür. Her akreditif, kendi amir bankasının bağımsız taahhüdüne dayanır.

Bu yapıda her akreditifin belge ve ibraz sürecinin ayrı ayrı ele alınması gerekir. Akreditiflerden birinde yürütülen belge süreci, diğer akreditifteki sürecin yerine geçmez.

Bu fark, tacirin işlem içindeki konumuna da yansır. Devredilebilir akreditifte tacir, asıl akreditife bağlı bir yapı içinde hareket eder. Back-to-back işlemde ise her biri bağımsız banka taahhüdüne dayanan iki ayrı akreditifin belge süreçleri söz konusudur.

Hem devredilmiş akreditifin hem de back-to-back akreditifin görevli bankanın nezdinde sona erecek şekilde düzenlenmesi gerekir.

Bu düzenleme, görevli bankanın iki önemli süreci kontrol etmesini sağlar:

• İkinci lehtarın belgelerinin birinci lehtarın belgeleriyle değiştirilmesi
• İbraz edilen belgelerde ortaya çıkabilecek uyumsuzlukların ele alınması

Back-to-back işlemde iki akreditif birbirinden ayrı olduğundan, bankanın belge ve uyumsuzluk kontrolü her bir akreditif bakımından ayrı yürütülür.