Akreditif Kapsamında Konşimento (Bill of Lading) Hazırlarken Kontrol Listesi

Konşimento (Bill of Lading), akreditif kapsamında talep edilebilecek en temel taşıma belgelerinden biridir. Kural olarak taşımacı, kaptan veya onların yetkili acenteleri tarafından düzenlenen bu belgenin üç temel işlevi vardır:

• Taşıma sözleşmesinin kanıtı olması,
• Malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya ilgili gemiye yüklendiğini göstermesi,
• Mallar üzerinde tasarruf hakkını temsil eden kıymetli evrak niteliğinde belge olması.

Bir akreditifte, adı ne olursa olsun, sadece limandan limana yüklemeyi kapsayan bir taşıma belgesinin ibrazı istendiğinde yani akreditif şartlarında bir teslim alma yeri veya son varış yeri bilgisine ilgi yoksa bu belgenin incelenmesinde UCP 600 - Madde 20 uygulanır. Konşimento (Bill of Lading), UCP 600 - Madde 20 ve ISBP 821’in E1–E28 paragraflarında ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

Bankalar belgeleri incelerken:

• Akreditif şartlarını,
• UCP 600 hükümlerini,
• ISBP 821’de açıklanan uluslararası standart bankacılık uygulamalarını,

birlikte dikkate alır. Yani ''Uygun İbraz'' gerçekleştirilebilmesi sadece akreditif şartlarının yerine getirilmesi yeterli değildir.

Akreditif metninde ayrıca yazılmamış olsa bile, UCP 600 hükümleri ve ISBP 821’de açıklanan uluslararası standart bankacılık uygulamaları akreditif kapsamında konşimento düzenlerken temel alınmalıdır. Aksi halde rezerv (discrepancy) riski doğabilir.

Akreditif UCP 600’e tabi ise, UCP 600 hükümleri akreditif şartlarıyla açıkça değiştirilmedikçe veya uygulama dışı bırakılmadıkça uygulanır.

Bu şu anlama gelir:

• Amir banka, akreditif şartlarında UCP 600'ün bazı hükümlerini açıkça değiştirebilir veya uygulama dışı bırakabilir.
• Akreditif şartlarında açıkça yasaklanan bir koşul, UCP 600'ün izin verdiği bir durum olsa bile uygulanamaz.
• UCP 600 veya ISBP 821 çerçevesinde rezerv riski doğurabilecek bir unsur, akreditif metninde açıkça izin verilen özel bir şart kapsamında yer alıyorsa, belge bu özel şart çerçevesinde değerlendirilir.

Bu nedenle, akreditif kapsamında talep edilen belgeler hazırlanırken akreditifin tüm şartları ve varsa değişiklikleri baştan sona, birbiriyle bağlantılı ve bütünsel olarak incelenmelidir.

• Belgenin başlığı ne olursa olsun, içeriği bakımından limandan limana taşıma belgesi olduğu anlaşılıyor mu?
• ‘’Consignee’’ ve ‘’Consignor’’ alanları akreditif şartlarıyla ve diğer belgelerdeki verilerle çelişmeyecek şekilde düzenlendi mi?
• Notify Party adresi akreditif şartlarında yazılı olan adres ile aynı mı?
• Konşimento emre düzenlenmişse gerekli ciro yapıldı mı? “To order” veya “to order of shipper” düzenlenen konşimentolarda ciro kural olarak shipper tarafından yapılmalıdır. Konşimento belirli bir banka veya taraf emrine düzenlenmişse, ciro gerekliliği konşimentonun düzenlenme şekline ve akreditif talimatına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
• Konşimento üzerinde kaç orijinal nüsha düzenlendiği belirtiliyor mu?
• Tüm orijinal nüshalar (aksi akreditif şartlarında belirtilmedikçe, örneğin 1 adet orijinal nüshanın doğrudan amire gönderilmesi vb.) ibraz edildi mi?
• Konşimentodaki navlun kaydı, akreditifte açıkça istenen “freight prepaid” / “freight collect” talimatı ile uyumlu mu ve varsa teslim şekliyle çelişki yaratıyor mu?
• Konşimento, taşıyanın (carrier) adını açıkça gösteriyor mu?
• Adı belirtilen kuruluşun taşıyan olduğu belge üzerinde “carrier” veya aynı anlama gelen bir ifadeyle tanımlanmış mı?
• Bir kuruluşun adının konşimentoda yalnızca antet, logo veya iletişim bilgisi olarak yer almasıyla mı yetinilmiş; yoksa kuruluşun taşıyan sıfatı açıkça gösterilmiş mi?
• Taşıyanın adı, konşimentonun başka bir bölümünde gösteriliyorsa, ilgili kuruluşun taşıyan olduğu belgenin bütününden açıkça anlaşılıyor mu?
• Konşimento taşıyan adına bir acente tarafından imzalanmışsa, acentenin adı belirtilmiş mi?
• Acente, taşıyan adına hareket ettiğini açıkça göstermiş mi?
• İmza kaydı “agent for [taşıyanın adı], the carrier”, “agent on behalf of [taşıyanın adı], the carrier” veya aynı anlama gelen bir ifade içeriyor mu?
• Taşıyanın adı ve taşıyan sıfatı belgenin başka bir bölümünde açıkça gösterilmişse, acentenin imza kaydında “agent for the carrier” veya aynı anlama gelen bir ifade kullanılmış mı?
• Taşıyan belgenin başka bir bölümünde açıkça tanımlanmamışsa, acente adına imza attığı taşıyanın adını imza kaydında belirtmiş mi?
• İmza kaydında yalnızca “as agent” yazıyor; ancak acentenin kimin adına hareket ettiği belirtilmiyor mu?
• Acente yalnızca taşıyanın adını belirtmiş, fakat bu kuruluşun taşıyan olduğunu göstermemiş mi?
• Acente tarafından kullanılan kaşe, imza kaydı veya elektronik imza, acentenin adını ve temsil sıfatını birlikte gösteriyor mu?
• Konşimento kaptan tarafından imzalanmışsa, imza sahibinin sıfatı “master”, “captain” veya aynı anlama gelen bir ifadeyle gösterilmiş mi?
• Kaptanın kişisel adı gösterilmemiş olsa bile, imzanın kaptan sıfatıyla atıldığı açıkça anlaşılıyor mu?
• İmzanın taşıyan adına mı yoksa kaptan sıfatıyla mı atıldığı konusunda belirsizlik bulunuyor mu?
• Konşimento kaptan adına hareket eden bir acente tarafından imzalanmışsa, acentenin adı belirtilmiş mi?
• Acente, kaptan adına hareket ettiğini açıkça göstermiş mi?
• İmza kaydı “agent for the master”, “agent on behalf of the captain” veya aynı anlama gelen bir ifade içeriyor mu?
• Kaptan adına imza atan acentenin, kaptanın kişisel adını belirtmesinin zorunlu olmadığı dikkate alınmış mı?
• İmza kaydı yalnızca “as agent” şeklindeyse, acentenin kaptan adına hareket ettiği belgeden açıkça anlaşılıyor mu?
• İmza; ıslak imza, kaşe, baskı, perforasyon, sembol veya elektronik doğrulama yöntemiyle atılmışsa, belgeden imza niteliğinde olduğu anlaşılıyor mu?
• Konşimento üzerindeki herhangi bir düzeltme veya değişiklik, düzenleyen/taşıyan/kaptan ya da bunların yetkili acentesi tarafından uygun şekilde tasdik edilmiş mi?
• Düzeltmeyi tasdik eden acente, kimin adına hareket ettiğini göstermiş mi?
• Gemi adı açıkça yazılı mı?
• Yükleme ve boşaltma limanları akreditif şartlarında yer alan limanlar ile aynı mı?
• Akreditifte izin verilmediği halde aktarma gösteriyor mu?
• Konşimento akreditif şartlarında istenen taraf emrine mi düzenlendi?
• Konşimento üzerinde yer alan bilgiler diğer belgeler üzerinde yer alan bilgiler ile uyumlu mu?
• Konşimento, malların akreditifte belirtilen yükleme limanında named vessel üzerine yüklendiğini pre-printed ifade veya tarihli on board notasyonu ile gösteriyor mu?
• Konşimento “received for shipment”, “intended vessel” veya benzeri bir kayıt içeriyorsa, gerekli on board notasyonu ayrıca mevcut mu?
• Yüklemenin güvertede(on deck) yapıldığını belirten bir kayıt var mı?
• Malların kusurlu olduğunu belirten bir kayıt var mı?
• Konşimento charter party’ye tabi olduğunu gösteriyor mu?  Bu durumda akreditif charter party bill of lading’e izin veriyor mu?
• Belgenin “Bill of Lading” başlığı taşıması tek başına yeterli değildir; belge içeriği UCP 600 Madde 20’de aranan deniz konşimentosu kriterlerini karşılıyor mu?
• Geç Yükleme var mı?
• Geç İbraz var mı?