Akreditiflerde Belgelerin Düzenlenme Tarihleri: UCP 600 ve ISBP 821 Kuralları

Akreditiflerde Belgelerin Düzenlenme Tarihleri: UCP 600 ve ISBP 821 Kuralları

12.04.2026

UCP 600 ve ISBP 821 Standartlarına Göre Belgelerin Düzenlenme Tarihleri

Akreditif kapsamında vesaik (belge) hazırlığı sürecinde en kritik teknik detaylardan biri belgelerin düzenlenme tarihleridir. Vesaikin akreditif şartlarına uygunluğu incelenirken, yalnızca akreditif metnindeki özel şartlar değil; aynı zamanda UCP 600 (Akreditiflere İlişkin Birörnek Usuller ve Uygulama Kuralları) ve ISBP 821 (Akreditif Kapsamındaki Belgelerin İncelenmesine İlişkin Uluslararası Standart Bankacılık Uygulamaları) içerisinde yer alan düzenlemeler de esas alınır. Belgelerin düzenlenme tarihleri, operasyonel süreçlerin akreditif kurallarıyla çelişmemesi adına titizlikle yönetilmelidir.

Genellikle akreditif şartlarında belgelerin tarihlerine ilişkin spesifik detaylara yer verilmez. Ancak bu durum bir serbestlik tanımamaktadır. UCP 600 ve ISBP 821 çerçevesinde tanımlanan kurallara riayet edilmemesi, vesaikin "rezervli" (uygun olmayan ibraz) olarak değerlendirilmesine yol açar.

UCP 600 ve ISBP 821 Kapsamında Tarih Zorunluluğu Olan Belgeler

ISBP 821 standartları gereği, akreditif metninde aksi belirtilmemiş olsa dahi belirli belgelerin üzerinde mutlak surette düzenlenme tarihi bulunması zorunludur:


Poliçeler ve Sigorta Belgeleri

  • Poliçe (Draft): Poliçe üzerinde bir düzenlenme tarihinin bulunması şarttır.
  • Sigorta Poliçesi (Insurance Policy): Sigorta belgesi üzerinde belgenin düzenlenme tarihi veya sigorta teminatının hangi tarihten itibaren geçerli olduğunu gösteren yürürlük tarihi yer almalıdır.

Taşıma Belgeleri (UCP 600 Madde 19-25)

UCP 600’ün ilgili maddeleri (19-25 arası) uyarınca düzenlenen aşağıdaki taşıma belgelerinde düzenlenme tarihi, teslim alma tarihi, sevk tarihi, taşıma tarihi ve/veya yükleme kaydı tarihi mutlaka yer almalıdır.

  • Çok Amaçlı Taşıma Belgesi (Multimodal Transport Document)
  • Konşimento (Bill of Lading)
  • Ciro Edilemez Deniz Taşıma Senedi (Non-Negotiable Sea Waybill)
  • Charter Party Konşimento (Charter Party Bill of Lading)
  • Hava Taşıma Belgesi (Air Transport Document)
  • Karayolu, Demiryolu veya İçsuyolu Taşıma Belgeleri
  • Kurye Makbuzu ve Posta Makbuzları

Diğer Belgelerde Tarih Kullanımı ve Referans Kuralları

Akreditif şartlarında poliçe, sigorta belgesi veya taşıma belgeleri dışındaki bir belgenin (örneğin paketleme listesi veya sertifikalar) tarih içermesi talep edilmişse, bu zorunluluk şu yöntemlerle karşılanabilir:

  • Belge üzerinde doğrudan bir düzenlenme tarihi belirtilebilir.
  • Aynı ibraz içerisindeki başka bir belgenin tarihine atıfta bulunulabilir (Örneğin: “Date as per bill of lading number 12345”).
  • Aynı ibrazdaki başka bir belge üzerinde kayıtlı bir olaya referans verilebilir (Örneğin: “By the date of inspection being indicated on an inspection certificate...”).


Akreditif kapsamında yüklemeden önce gerçekleşmesi gereken bir olayı kanıtlayan belge isteniyorsa; bu belgenin başlığı, içeriği veya düzenlenme tarihi, söz konusu olayın yükleme tarihinde veya daha öncesinde gerçekleştiğini kanıtlamalıdır.

Gözetim ve Analiz Sertifikalarında Tarih Esnekliği

Akreditif şartlarında yalnızca "Gözetim Sertifikası" (Inspection Certificate) veya "Analiz Sertifikası" (Analysis Certificate) gibi belgelerin sunulması istenmiş ve ek bir kısıtlama getirilmemişse; bu belgelerin düzenlenme tarihi, yükleme tarihiyle aynı olabileceği gibi yükleme tarihinden sonraki bir tarihi de taşıyabilir. Bu durum, akreditifte aksi belirtilmediği sürece geçerli olan genel bir kuraldır.


Çift Tarihli Belgeler ve İmza Geçerliliği

Uygulamada bazı belgelerde hem genel bir "düzenlenme tarihi" hem de imza bölümünde ayrı bir "imza tarihi" yer aldığı görülmektedir.



DurumDikkate Alınan Tarih
Belgede tek tarih varsaDüzenlenme tarihi esas alınır.
Belgede hem düzenlenme hem imza tarihi varsaİmza tarihi belgenin esas düzenlenme tarihi kabul edilir.


Akreditif Açılış Tarihinden Önce Düzenlenen Belgeler (Madde 14.i)

UCP 600 Madde 14.i uyarınca, bir belge akreditifin açılış tarihinden daha eski bir tarihi taşıyabilir. Ancak hiçbir belge, ibraz edildiği tarihten daha sonraki bir tarihi (gelecek tarihli/post-dated) taşımamalıdır.


Önemli Uyarı: Pek çok akreditifin "Ek Şartlar" (Additional Conditions) bölümünde, "akreditif açılış tarihinden önceki tarihli belgeler kabul edilmez" şeklinde kısıtlayıcı hükümler yer alabilir. Bu tür durumlarda UCP 600’ün 14.i maddesi hükümsüz kalır ve eski tarihli belgeler rezerv sebebi sayılır. Bu nedenle akreditif metni, standart kuralların üzerindeki özel şartlar açısından dikkatle incelenmelidir.