DEPA Nedir? Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşmasının Temel Amaçları
Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması (DEPA), Şili, Yeni Zelanda ve Singapur’un ortak çabalarıyla hayata geçirilmiştir. DEPA, dijital ekonominin sunduğu fırsatları daha kapsayıcı hale getirmeyi; KOBİ’lerin, girişimlerin ve daha küçük ekonomilerin dijital ticarete katılımını kolaylaştırmayı amaçlayan modüler bir dijital ticaret anlaşmasıdır.
DEPA’nın Tarihçesi ve Gelişimi
- DEPA, Şili, Yeni Zelanda ve Singapur tarafından 12 Haziran 2020’de çevrim içi bir törenle imzalanmıştır. Anlaşma, Singapur ve Yeni Zelanda için 7 Ocak 2021’de, Şili için ise 23 Kasım 2021’de yürürlüğe girmiştir.
- Kanada, 22 Mayıs 2022’de DEPA’ya katılım için resmi talepte bulunmuş; Kanada’nın katılım sürecini değerlendirmek üzere 25 Ağustos 2022’de Katılım Çalışma Grubu başlatılmıştır.
- Güney Kore’nin katılım müzakerelerinde 8 Haziran 2023’te önemli aşama kaydedilmiş; 3 Mayıs 2024’te Güney Kore, DEPA’ya katılan ilk yeni üye olmuştur.
- Kosta Rika’nın katılım süreci için 6 Ekim 2023’te Katılım Çalışma Grubu kurulmuş; 24 Ocak 2025’te Kosta Rika’nın katılım görüşmelerinin esaslı biçimde tamamlandığı duyurulmuştur.
- El Salvador ise 28 Şubat 2024’te DEPA’ya katılım ilgisini resmileştirmiştir.
DEPA’nın Hedefleri
DEPA, uçtan uca daha sorunsuz ve entegre dijital ticaret süreçlerini kolaylaştırmayı, güvenilir veri akışlarını desteklemeyi ve dijital sistemlerde güven tesis etmeyi amaçlamaktadır. Bu hedeflere ulaşmak için çeşitli stratejiler benimsenmiştir:
Dijital Ticaretin Kolaylaştırılması
- Güvenli, birlikte çalışabilir ve sınır ötesi işlemleri kolaylaştırabilecek dijital kimlik yaklaşımlarının geliştirilmesi.
- E-fatura standartlarının uyumlaştırılmasıyla faturalandırma süreçlerinin hızlandırılması, işlem maliyetlerinin azaltılması ve ödeme süreçlerinin daha izlenebilir hale getirilmesi.
- Kâğıtsız ticaret uygulamalarıyla ticaret belgelerinin elektronik ortamda iletilmesi, gümrük ve lojistik süreçlerinin daha hızlı ve izlenebilir hale getirilmesi.
Güvenilir Veri Akışının Sağlanması
- Sınır ötesi veri transferlerinde kişisel verilerin korunmasına yönelik mekanizmaların geliştirilmesi.
- Açık devlet verilerine erişimin artırılması ve bu verilerin işletmeler tarafından kullanılmasının teşvik edilmesi.
- Sınır ötesi veri odaklı inovasyonun desteklenmesiyle yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesi.
DEPA, dijital ekonominin sunduğu fırsatları daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefleyen yenilikçi bir anlaşmadır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin küresel ekonomiye entegrasyonunu kolaylaştırırken, dijital ticaretin önündeki teknik, düzenleyici ve operasyonel engellerin azaltılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu sayede, hem ekonomik büyüme hem de toplumsal fayda sağlanması hedeflenmektedir.