05.02.2026
C Grubu (CFR, CIF, CPT, CIP) Teslim Şekillerinde Teslim Yeri ve Risk Geçişi
Uluslararası ticarette doğru Incoterms kuralının seçilmesi, işletmeler için sadece operasyonel akışın değil, aynı zamanda finansal güvenliğin sürdürülebilirliği açısından da kritik bir stratejik karardır.
Yanlış belirlenmiş bir teslim şekli; gecikmelere, beklenmeyen maliyetlere ve hukuki risklere yol açabilir. Bu nedenle teslim yeri, risk geçişi ve sorumluluk paylaşımının doğru analiz edilmesi, etkili lojistik yönetiminin temelini oluşturur.
INCOTERMS Kurallarında Teslim (Delivery) Kavramı Nedir?
Uluslararası ticari terminolojide ve INCOTERMS 2020 kuralları çerçevesinde "Teslim (Delivery)" ifadesi, malın mülkiyetinin devrinden bağımsız olarak, mallara ilişkin hasar ve ziya riskinin hukuki olarak satıcıdan alıcıya geçtiği kritik anı tanımlar. Başka bir deyişle, seçilen teslim şekline göre malın teslim edildiği andan itibaren oluşabilecek hasar ve kayıplarla ilgili risk ve sorumluluklar alıcıya geçer.
Teslim yerinin ve anının net bir şekilde tanımlanması:
- Olası hasarlarda hangi tarafın sorumluluk üstleneceğini,
- Sigorta kapsamının hangi aşamada devreye gireceğini,
- Ticari uyuşmazlıkların nasıl önleneceğini
belirleyen temel unsurdur.
Incoterms® kuralları “mülkiyet devrini” değil; teslim/ risk geçişi, masraf paylaşımı ve tarafların taşıma–sigorta organizasyonunu düzenler. Mülkiyet devri, satış sözleşmesi ve uygulanacak hukuka göre ayrıca belirlenir.
CFR, CIF, CPT ve CIP Teslim Şekillerinde Belirlenen Yer Neyi İfade Eder?
Incoterms kurallarında teslim şeklinin yanına eklenen yer ismi, seçilen kurala bağlı olarak farklı hukuki sorumluluklar yükler.
F grubu (FOB, FAS, FCA) ve D grubu (DAP, DDP, DPU) kurallarında belirtilen bu nokta, masraf ve riskin aynı anda devredildiği yerdir.
Ancak C grubu (CIF, CIP, CFR, CPT) kuralları, masrafın bittiği yer ile riskin devredildiği yerin birbirinden ayrılmasıyla bu gruptan temel bir farkla ayrılır.
- C Grubu dışındaki teslim şekillerinde (örneğin F veya D grubu), teslim şeklinin devamında belirlenen yer, malların teslim edildiği yeri, yani hasar riskinin satıcıdan alıcıya geçtiği noktayı ifade eder.
- C Grubu teslim şekillerinde ise belirlenen yer, satıcının malların o noktaya kadar taşınmasını organize ettiği ve taşıma masraflarını (navlun) karşıladığı varış yeridir. Ancak bu yer, teslim yeri veya teslim limanı anlamına gelmez.
C Grubu ve D Grubu Teslim Şekillerinin Farkı Nedir?
- C Grubu teslim şekillerinde, satıcı malların taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını üstlenir. Ancak mallar, yüklendiği anda veya taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski alıcıya geçer.
- D Grubu teslim şekillerinde, belirlenen yer hem teslim yeri hem de varış yeridir. Satıcı, malları bu noktaya kadar taşımakla yükümlüdür ve risk de bu noktada alıcıya geçer.
Bu nedenle, seçilen INCOTERMS kuralında, liman, yer veya nokta belirtilirken coğrafi olarak mümkün olduğunca açık ve net olmak, olası sorunlardan kaçınmak için büyük önem taşır.
CIF, CIP, CFR ve CPT Teslim Şekilleri Diğer Teslim Şekillerinden Nasıl Farklılaşır?
C grubu teslim şekilleri (CFR, CIF, CPT, CIP), "iki noktalı" (two-point) teknik yapısıyla diğer gruplardan keskin bir şekilde ayrılır. Bu yapı, satıcının teslim şeklinin devamında belirtilen yere kadar olan navlun maliyetlerini üstlendiği, ancak taşıma sırasında oluşabilecek hasar ve kayıp riskinin mallar henüz yola çıkarken alıcıya geçtiği stratejik bir denge üzerine kuruludur.
CIF, CIP, CFR ve CPT Teslim Şekillerinde Risk ve Masraf Ayrımı
CFR ve CIF Teslim Şekilleri
- CFR (Cost and Freight) ve CIF (Cost, Insurance and Freight) teslim şekillerinde, mallar yükleme limanında gemiye yüklendiği anda hasar riski satıcıdan alıcıya geçer.
- Satıcı, malların varış limanına kadar taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını karşılar. Ancak, mallar gemiye yüklendiği andan itibaren oluşabilecek hasar ve kayıplardan alıcı sorumludur.
CPT ve CIP Teslim Şekilleri
- CPT (Carriage Paid To) ve CIP (Carriage and Insurance Paid To) teslim şekillerinde, mallar taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski satıcıdan alıcıya geçer.
- Satıcı, malların belirlenen varış yerine kadar taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını üstlenir. Ancak, mallar taşıyıcıya teslim edildikten sonra oluşabilecek hasar ve kayıplardan alıcı sorumludur.
Özetle;
- CFR ve CIF teslim şekillerinde, mallar yükleme limanında gemiye yüklendiği anda hasar riski alıcıya geçer.
- CPT ve CIP teslim şekillerinde, mallar taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski alıcıya geçer.
C Grubu teslim şekillerinde, satıcı taşıma masraflarını üstlenir, ancak risk malların teslim edildiği noktada değil, daha önce alıcıya geçer.
CIF ve CIP Teslim Şekillerinde Sigorta Gereklilikleri
- CIF (Cost, Insurance and Freight) ve CIP (Carriage and Insurance Paid To) kuralları, satıcının malları taşıyıcıya teslim etmesini ve belirlenen varış noktasına kadar taşıma ve sigorta masraflarını üstlenmesini gerektirir.
- CIF, yalnızca deniz taşımacılığı için kullanılabilirken, CIP tüm taşıma modları için uygundur.
- Incoterms® 2020'de, CIF'in sigorta gereklilikleri aynı kalırken, CIP için sigorta seviyesi artırılmıştır. Bunun nedeni, CIF'in genellikle dökme emtia ticaretinde, CIP'in ise daha çok mamul ürünlerde kullanılmasıdır. Mamul ürünler genellikle daha yüksek sigorta kapsamı gerektirir.
- Incoterms 2020 kurallarına göre CIF teslim şeklinde satıcının Enstitü Kargo Kuralları'nın C klozları kapsamında sigorta yaptırması yeterlidir, bununla birlikte taraflar elbette daha yüksek teminat limiti üzerinde anlaşabilirler.
- Incoterms 2020 kurallarına göre CIP teslim şeklinde ise satıcının Enstitü Kargo Kuralları'nın A klozları kapsamında sigorta yaptırması gereklidir. Burada da yine, tarafların daha düşük bir teminat limiti konusunda anlaşmaları mümkündür.
- CIF veya CIP teslim şekillerinin tercih edilmesi durumunda sigorta kapsamı ile ilgili yukarıdaki değişikliklerin göz önünde bulundurulması önerilir.