Incoterms 2020 ve 2010 Karşılaştırması: Öne Çıkan Farklar

Uluslararası Ticaret Odası (ICC), Incoterms® kurallarını genellikle her on yılda bir gözden geçirmekte ve güncellemektedir. Bir önceki versiyon 2010 yılında yayımlanmıştı. Bu güncellemeler, Incoterms® kullanıcılarının dile getirdiği geri bildirimlere ve piyasa değişikliklerine yanıt olarak yapılır ve kuralların hem yerel hem de küresel ticaret için uygun ve geçerli olmasını sağlar.

En sık sorulan sorulardan birisi, önceki Incoterms® sürümlerine atıfta bulunan sözleşmelerin geçerli olup olmadığıdır. Önceki Incoterms® sürümlerine atıfta bulunan sözleşmeler, kural ve sürüm açıkça belirtildiği sürece geçerliliğini koruyabilir. Ancak uygulamada yorum farklılıklarını önlemek için seçilen teslim kuralı, teslim yeri/limanı ve uygulanacak sürüm yılı sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Örneğin “FCA İstanbul Havalimanı, Incoterms® 2020” gibi bir ifade, tarafların hangi kurala ve hangi sürüme atıf yaptığını netleştirir.

Incoterms® 2020, uluslararası ticarette tarafların değişen piyasa koşullarına uyum sağlamasına yardımcı olmak için önemli güncellemeler içermektedir. Güncellemeler ana başlıklar halinde şu şekildedir:

• Yükleme kaydı (on board kaydı) içeren konşimentolar ve FCA Incoterms kuralı
• CIF ve CIP kurallarında farklı seviyelerdeki sigorta kapsamları
• FCA, DAP, DPU ve DDP teslim şekillerinde taşımanın satıcının veya alıcının kendi taşıma aracıyla ayarlanması
• DAT teslim şeklinin DPU olarak değiştirilmesi
• Taşıma yükümlülükleri ve masraflara ilişkin hükümler arasında güvenliğe ilişkin gerekliliklere yer verilmesi
• Masraflar ve listelendikleri yer
• Kullanıcılar için açıklama notları

Incoterms 2020 kurallarında gerçekleştirilen ve yukarıda listelenen değişikliklere ilişkin açıklamalar aşağıda detaylı olarak ele alınmaktadır.

• FOB (Free on Board) teslim şekli, malların gemiye yüklenmeden önce bir taşıyıcıya tevdi edileceği, örneğin malların taşıyıcıya bir konteyner terminalinde tevdi edileceği durumlar için uygun değildir. Bunun temel nedeni, satıcının malları terminale teslim ettiği anda konteyner üzerindeki fiziksel kontrolünü kaybetmesine rağmen; FOB kuralı gereği mallar gemiye yüklenene kadar (terminal içi hareketler ve yükleme aşaması dahil) tüm hasar, kayıp ve maliyet risklerini üstlenmeye devam etmesidir.

• Bu nedenle, konteyner taşımacılığında satıcıların FOB (Free on Board) yerine FCA (Free Carrier) kullanması daha uygun olabilir. Ancak birçok satıcı, ödeme şekli akreditif ise ve akreditif şartlarında genellikle "gemiye yüklenmiş (shipped on board)" konşimento istenmesi nedeniyle FOB kullanmaya devam etmektedir.

• Incoterms® 2020 Çözümü: Yukarıda anlatılan gereksinimleri karşılayabilmek için Incoterms® 2020’nin FCA kuralında düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre alıcı ve satıcı, alıcının taşıyıcısına, malların gemiye yüklenmesinden sonra satıcıya yükleme kaydı içeren konşimento (“on board” kayıtlı konşimento) düzenlenmesi yönünde talimat vereceği konusunda anlaşabilirler. Satıcı bunun üzerine alıcıya söz konusu konşimentoyu vermekle yükümlü olur ve bu genellikle bankalar aracılığıyla gerçekleşir. Ancak bu düzenleme FCA teslim şeklindeki teslim ve risk geçiş noktasını değiştirmez.

• CIF (Cost, Insurance and Freight) ve CIP (Carriage and Insurance Paid To) kuralları, belirlenen varış noktasına kadar taşıma ve sigorta masraflarının satıcı tarafından üstlenilmesini gerektirir. Ancak bu kurallarda masrafın varış yerine kadar satıcı tarafından karşılanması, hasar riskinin de varış yerinde alıcıya geçtiği anlamına gelmez. CIP’te hasar riski malların taşıyıcıya teslim edilmesiyle; CIF’te ise malların yükleme limanında gemiye yüklenmesiyle alıcıya geçer.

• CIF, yalnızca deniz taşımacılığı için kullanılabilirken, CIP tüm taşıma modları için uygundur.

• Incoterms® 2020'de, CIF'in sigorta gereklilikleri aynı kalırken, CIP için sigorta seviyesi artırılmıştır. Bunun nedeni, CIF'in genellikle dökme emtia ticaretinde, CIP'in ise daha çok işlenmiş ürünlerde kullanılmasıdır. İşlenmiş ürünler genellikle daha yüksek sigorta kapsamı gerektirir.

• Incoterms 2020 kurallarına göre CIF teslim şeklinde satıcının Enstitü Kargo Klozları'nın C klozları kapsamında sigorta yaptırması yeterlidir. Bununla birlikte taraflar satış sözleşmesinde daha geniş bir sigorta kapsamı üzerinde anlaşabilir.

• Incoterms 2020 kurallarına göre CIP teslim şeklinde satıcının Enstitü Kargo Klozları'nın A klozları kapsamında sigorta yaptırması gereklidir. Bununla birlikte tarafların satış sözleşmesinde farklı bir sigorta kapsamı üzerinde anlaşmaları mümkündür.

• CIF veya CIP teslim şekillerinin tercih edilmesi durumunda sigorta kapsamı ile ilgili yukarıdaki değişikliklerin göz önünde bulundurulması önerilir.

• Incoterms® 2010’daki DAT teslim şekli, Incoterms® 2020’de DPU olarak yeniden adlandırılmıştır. Bu değişiklik, “terminal” ifadesinin uygulamada dar yorumlanmasını önlemek ve malların yalnızca terminalde değil, belirlenen herhangi bir yerde boşaltılmış olarak teslim edilebileceğini daha açık göstermek amacıyla yapılmıştır.

• DPU, malların boşaltıldığı herhangi bir yerin teslim noktası olarak belirlenmesine olanak tanır ve tüm taşıma modları için kullanılabilir.

• Incoterms® 2010’daki DAT kuralına benzer bir teslim yapısı kurulmak isteniyorsa, Incoterms® 2020’de DPU kuralı değerlendirilmelidir.

• Incoterms 2010 kurallarında malların satıcıdan alıcıya taşınacağı durumlarda, hangi teslim şeklinin kullanıldığına bağlı olarak, malların satıcı veya alıcı tarafından bu amaçla ayarlanan üçüncü kişi bir taşıyıcı tarafından taşınacağı öngörülmüştü.

• Incoterms 2020 kurallarında ise alıcı veya satıcının genel olarak gereken taşımayı ayarlamasına da açıkça izin verilmiştir.

• Son yıllarda uluslararası ticarette güvenlik gereklilikleri artmıştır. Incoterms® 2020, her bir kural için güvenlik gerekliliklerini detaylandırarak bu değişikliği yansıtmaktadır.

Örneğin, CPT (Carriage Paid To) kuralı, satıcının varış noktasına kadar olan taşıma için güvenlikle ilgili gerekliliklere uymasını zorunlu kılar. Bu güvenlik gerekliliklerinin yerine getirilmemesi, maliyet ve gecikme risklerini artırabilir.

• Incoterms® 2020’de kuralların sunumu daha kullanıcı dostu hale getirilmiş; açıklayıcı notlar genişletilmiş, madde sıralaması satış işleminin mantığına daha uygun şekilde yeniden düzenlenmiş ve kurallar arasında karşılaştırma yapmayı kolaylaştıran daha sistematik bir yapı benimsenmiştir.

• Ayrıca, her kuralda "kim neyi öder" sorusuna ilişkin bilgiler daha kolay bulunabilir hale getirilmiştir.

Incoterms® 2020’de açıklayıcı notlar, grafikler ve kural seçimine ilişkin yönlendirmeler güçlendirilmiştir. Bu yapı, özellikle dış ticaret işlemlerinde teslim şekli seçimi sırasında yanlış kural kullanımından doğabilecek yorum farklılıklarını azaltmayı hedefler.