ISBP 821’e Göre Taşıma Belgelerinde Consignee Alanı
Taşıma belgelerindeki Consignee kaydının işlevi ve belge üzerindeki haklara etkisi, belgenin türüne göre değişir. Ciro edilebilir taşıma belgelerinde consignee kaydı, eşyanın teslimini talep etme yetkisi ve taşıma belgesinden doğan hakların devri bakımından önem taşır. Buna karşılık ciro edilemez deniz taşıma senedi, hava taşıma belgesi ile kara, demir ve iç su yolu taşıma belgeleri kural olarak ciro ve teslim yoluyla devredilebilir nitelikte değildir. Bu belgelerde consignee kaydı esas olarak malların teslim edileceği tarafı gösterir.
Akreditif kapsamında bankalar, consignee kaydının akreditif şartlarına, uygulanabilir UCP 600 hükmüne ve ISBP 821’de açıklanan uluslararası standart bankacılık uygulamasına uygun olup olmadığını belge üzerinden inceler.
Taşıma Belgelerinde Consignee Kayıt Türleri
Ciro edilebilir (negotiable) taşıma belgelerinde Consignee alanı genel olarak üç şekilde düzenlenebilir:
- isme/nama (consigned to ABC Sanayi A.Ş.)
- bir kişi emrine (to the order of ABC Sanayi A.Ş.)
- sadece emre (To Order)
Belirli bir kişi veya kuruluş adına (Consigned to ABC Sanayi A.Ş.): Bu kayıt, consignee alanında belirtilen kişi veya kuruluşun malların teslim edileceği taraf olduğunu gösterir. Belge, emre düzenlenen bir konşimento gibi ciro yoluyla devredilebilir nitelikte değildir.
Belirli bir kişi veya kuruluşun emrine (To the order of ABC Sanayi A.Ş.): Belgeden doğan hakların, emrine düzenleme yapılan tarafın cirosu ve belgenin teslimi yoluyla devredilmesine imkân verir. Akreditifte belirli bir ciro şekli veya ciro lehtarı belirtilmişse bu şart ayrıca karşılanmalıdır.
Yalnızca emre (To order): Consignee alanında yalnızca “to order” kaydı bulunan ciro edilebilir bir taşıma belgesinde, gerekli yükleten cirosunun belge üzerinde bulunması gerekir. Akreditif, cironun belirli bir taraf lehine yapılmasını istiyorsa bu şart da karşılanmalıdır.
Ciro Edilebilir Taşıma Belgelerinde Consignee Alanı ve ISBP 821 Açıklamaları
ISBP 821 kapsamında, ciro edilebilir taşıma belgelerinde, gönderilen (consignee) bilgilerine ilişkin uluslararası standart bankacılık uygulamalarına dair açıklamalar, aşağıdaki paragraflarda taşıma belgeleri bazında ele alınmaktadır:
| En Az İki Farklı Taşıma Şeklini Kapsayan (Multimodal veya Combined) Taşıma Belgesi | ISBP 821 - D16 ve D17 paragrafları |
| Konşimento (Bill of Lading) | ISBP 821 - E12 ve E13 paragrafları |
| Charter Party Konşimento | ISBP 821 - G11 ve G12 paragrafları |
ISBP 821'in yukarıdaki tabloda yer alan söz konusu paragraflarında Consignee alanı ile ilgili yer alan açıklamalar aşağıdaki şekildedir:
Belirli Bir Taraf Adına Düzenleme: ISBP 821 D16, E12 ve G11 Paragrafları
ISBP 821'in D16, E12 ve G11 paragraflarında ''consigned to ...(isim)'' konşimento talep edilmesi durumunda Consignee alanının ne şekilde düzenlenmesi gerektiğine ilişkin açıklamalar aşağıdaki şekildedir:
Akreditif, multimodal taşıma belgesinin, deniz konşimentosunun veya charter party konşimentosunun doğrudan adı belirtilen bir kişi ya da kuruluş adına düzenlenmesini istiyorsa, consignee alanındaki adın önünde “to order” veya “to the order of” kaydı bulunmamalıdır. Adın ardından “or order” ifadesi de eklenmemelidir.
Örnek:
- Akreditif şartı: Consigned to ABC Sanayi A.Ş.
- Uygun kayıt: ABC Sanayi A.Ş.
- Uygun olmayan kayıtlar: To the order of ABC Sanayi A.Ş. veya ABC Sanayi A.Ş. or order
Uygun olmayan kayıtlardan birinin kullanılması, doğrudan belirli bir taraf adına düzenleme şartını karşılamadığından rezerv oluşturur.
Belirli Bir Kişi veya Kuruluşun Emrine Düzenleme: ISBP 821 D17(b), E13(b) ve G12(b) Paragrafları
ISBP 821'in D17 (b), E13 (b) ve G12 (b) paragraflarında, Belirli Bir Kişi Emrine (To the order of .....) konşimento talep edilmesi durumunda Consignee alanının ne şekilde düzenlenmesi gerektiğine ilişkin açıklamalar aşağıdaki şekildedir:
Akreditif şartlarında, bir multimodal taşıma belgesinin, konşimentonun ya da charter party konşimentonun malların ismi belirtilen kişi veya kuruluşun emrine (to order of...isim) yüklendiğini kanıtlamasını istediğinde belge malların doğrudan o kişi veya kuruluşun ismine yüklendiğini göstermeyecektir.
Örnek:
- Akreditif Şartı: ...Issued to the order of ABC Sanayi A.Ş.
- Doğru Uygulama: Consignee alanında "To the order of ABC Sanayi A.Ş." yazmalıdır.
- Hatalı Uygulama: Consignee alanında sadece "ABC Sanayi A.Ş." yazılması rezerv riskine yol açar.
Consignee alanında yalnızca ABC Sanayi A.Ş. gösterilmesi, emre düzenleme şartını karşılamadığından rezerv oluşturur.
Yalnızca Emre Düzenleme: ISBP 821 D17(a), E13(a) ve G12(a) Paragrafları
ISBP 821'in D17 (a), E13 (a) ve G12 (a) paragraflarında, ''To Order'' konşimento talep edilmesi durumunda Consignee alanının ne şekilde düzenlenmesi gerektiğine ilişkin açıklamalar aşağıdaki şekildedir:
Akreditif şartlarında, bir multimodal taşıma belgesi, konşimento ya da charter party konşimento, emre (to order) veya yükleten emrine (to order of the shipper) düzenlendiğinde yükleten tarafından cirolanacaktır. Bir ciro yükleten için/namına (for/on behalf of) yapılması kaydıyla yükletenden başka ismi belirtilen bir kişi veya kuruluş tarafından da yapılabilir.
Yalnızca emre
- Akreditif şartı: To order
- Uygun consignee kaydı: To order
- Ek kontrol: Belge üzerinde gerekli yükleten cirosu bulunmalıdır.
Yükleten emrine
- Akreditif şartı: To the order of the shipper
- Uygun consignee kaydı: To the order of the shipper
- Ek kontrol: Belge üzerinde gerekli yükleten cirosu bulunmalıdır.
Ciro Edilemez Taşıma Belgelerinde Consignee Alanı ve ISBP 821 Açıklamaları
ISBP 821 kapsamında, ciro edilemez taşıma belgelerinde, gönderilen (consignee) bilgilerine ilişkin uluslararası standart bankacılık uygulamalarına dair açıklamalar, aşağıdaki paragraflarda taşıma belgeleri bazında ele alınmaktadır:
| Ciro Edilemez Denizyolu Taşıma Belgesi (Sea Waybill) | ISBP 821 - F11 paragrafı |
| Havayolu Taşıma Belgesi | ISBP 821 - H13 paragrafı |
| Karayolu, demiryolu veya karasal suyolu taşıma belgeleri | ISBP 821 - J8 paragrafı |
Non-Negotiable Sea Waybill Belgesinde Consignee Alanı
Akreditifte taşıma belgesinin belirli bir kişi veya kuruluş adına düzenlenmesi talep edilmişse, consignee alanında ilgili tarafın adı yer almalıdır. Adın önünde “to order” veya “to the order of” ifadeleri bulunmamalıdır.
Örnek:
- Akreditif şartı: To the name of ABC Sanayi A.Ş.
- Uygun kayıt: ABC Sanayi A.Ş.
- Uygun olmayan kayıt: To the order of ABC Sanayi A.Ş.
Consignee alanında To the order of ABC Sanayi A.Ş. yazılması, doğrudan belirli bir taraf adına düzenleme şartını karşılamadığından rezerv oluşturur.
Akreditifte ciro edilemez deniz taşıma senedinin belirli bir kişi veya kuruluşun emrine düzenlenmesi istenmişse, consignee alanında “to the order of” ifadesi kullanılmadan yalnızca ilgili tarafın adı gösterilebilir.
Örnek:
- Akreditif şartı: To the order of ABC Sanayi A.Ş.
- Kabul edilebilir kayıt: ABC Sanayi A.Ş.
Bu durumda consignee alanında To the order of ABC Sanayi A.Ş. yerine yalnızca ABC Sanayi A.Ş. yazılması rezerv oluşturmaz.
Akreditifte taşıma belgesinin yalnızca emre düzenlenmesi istenmiş ancak emrine düzenlenecek taraf belirtilmemişse, consignee alanında amir bankanın (issuing bank) veya amirin (applicant) adı gösterilmelidir. Bu tarafların adlarının önünde “to order” ifadesinin bulunması gerekmez.
Hava Yolu Taşıma Belgelerinde Consignee Alanı
Hava taşıma belgesi (air waybill) ciro edilebilir bir taşıma belgesi değildir. Bu nedenle akreditifte belgenin belirli bir kişi veya kuruluşun emrine düzenlenmesi istenmişse, consignee alanında “to the order of” ifadesi kullanılmadan yalnızca ilgili tarafın adı gösterilebilir.
Örnek:
- Akreditif şartı: To the order of ABC Sanayi A.Ş.
- Kabul edilebilir kayıt: ABC Sanayi A.Ş.
Bu durumda consignee alanında To the order of ABC Sanayi A.Ş. yerine yalnızca ABC Sanayi A.Ş. yazılması rezerv oluşturmaz.
Akreditifte hava taşıma belgesinin yalnızca emre düzenlenmesi istenmiş ancak emrine düzenlenecek taraf belirtilmemişse, consignee alanında amir bankanın (issuing bank) veya amirin (applicant) adı gösterilmelidir. Bu tarafların adlarının önünde “to order” ifadesinin bulunması gerekmez.
Kara Yolu Taşıma Belgelerinde Consignee Alanı
Kara, demir ve iç su yolu taşıma belgeleri ciro edilebilir taşıma belgeleri değildir. Bu nedenle akreditifte taşıma belgesinin belirli bir kişi veya kuruluşun emrine düzenlenmesi istenmişse, consignee alanında “to the order of” ifadesi kullanılmadan yalnızca ilgili tarafın adı gösterilebilir.
Örnek:
- Akreditif şartı: To the order of ABC Sanayi A.Ş.
- Kabul edilebilir kayıt: ABC Sanayi A.Ş.
Bu durumda consignee alanında To the order of ABC Sanayi A.Ş. yerine yalnızca ABC Sanayi A.Ş. yazılması rezerv oluşturmaz.
Akreditifte taşıma belgesinin yalnızca emre düzenlenmesi istenmiş ancak emrine düzenlenecek taraf belirtilmemişse, consignee alanında amir bankanın (issuing bank) veya amirin (applicant) adı gösterilmelidir. Bu tarafların adlarının önünde “to order” ifadesinin bulunması gerekmez.