UCP 600’de Tanımlanmayan İfadelerin ISBP 821 Kapsamında Yorumlanması
Uluslararası ticarette akreditif işlemlerinin temel dayanağını oluşturan UCP 600, bu kurallara tabi olarak düzenlenen akreditiflerde tarafların hak ve yükümlülüklerini ve bankaların belge inceleme esaslarını belirleyen temel ICC düzenlemesidir. Bununla birlikte, akreditif metinlerinde zaman zaman UCP 600’de doğrudan karşılığı bulunmayan veya uygulamada farklı şekillerde yorumlanabilen ifadelere yer verilebilmektedir.
ISBP 821, UCP 600 ile birlikte uygulanarak belgelerin hazırlanması ve incelenmesinde ortak bir yaklaşım benimsenmesine katkı sağlar. Böylece yorum farklılıklarının azaltılmasına ve belge uygunsuzluğu, diğer bir ifadeyle rezerv (discrepancy) riskinin en aza indirilmesine yardımcı olur.
Akreditif metinlerinde uygulamada sıklıkla karşılaşılan ve kapsamı belirsiz olabilen ifadeler aşağıda sıralanmıştır:
- Shipping documents
- Stale documents acceptable
- Third party documents acceptable
- Third party documents not acceptable
- Exporting country
- Documents acceptable as presented
- Shipping company
Yorum farklılıklarına yol açabileceğinden, söz konusu ifadelerin akreditif metinlerinde kullanılmaması önerilmektedir. Bununla birlikte, bu ifadelere akreditif metninde yer verilmesi hâlinde nasıl yorumlanmaları gerektiği ISBP 821’de açıklanmıştır.
Shipping Documents:
ISBP 821'deki Tanım: Poliçeler, iletim raporları ve belgelerin gönderildiğini kanıtlayan kurye alındıları, posta alındıları veya postalama sertifikaları hariç akreditif şartlarında ibrazı talep edilen tüm belgeler.
Açıklama: Akreditifte “Shipping Documents” ifadesi yer alıyorsa bu ifade yalnızca konşimento, hava yolu taşıma senedi veya kara yolu taşıma belgesi gibi taşıma belgelerini değil, akreditif kapsamında ibrazı istenen belgelerin tamamını kapsar. Ancak poliçeler ile belgelerin gönderildiğini kanıtlayan iletim raporları, kurye alındıları, posta alındıları ve postalama sertifikaları bu kapsamın dışında tutulur. Bu nedenle yalnızca belirli belgelerin kastedilmesi hâlinde “Shipping Documents” ifadesi yerine ilgili belgelerin akreditif şartlarında açıkça belirtilmesi önerilir.
Stale Documents Acceptable:
ISBP 821'deki Tanım: Akreditifin vade tarihinden daha geç ibraz edilmemeleri kaydıyla belgeler yükleme tarihinden 21 takvim günü sonra ibraz edilebilir. Bu, akreditifin bir ibraz süresini ''stale documents acceptable'' şartı ile birlikte belirtmiş olması halinde de ayrıca uygulanacaktır.
Açıklama: Akreditifte “Stale Documents Acceptable” ifadesi yer alıyorsa belgeler, sevkiyat tarihinden itibaren 21 takvim günlük sürenin ardından da ibraz edilebilir. Akreditifte ayrıca daha kısa veya farklı bir ibraz süresi belirtilmiş olması bu sonucu değiştirmez; söz konusu sürenin aşılması tek başına bir uygunsuzluk oluşturmaz. Ancak bu ifade akreditifin son geçerlilik tarihini uzatmaz. Bu nedenle belgelerin her durumda akreditifte belirtilen son ibraz yerinde, en geç akreditifin son geçerlilik tarihinde ibraz edilmesi gerekir.
Third Party Documents Acceptable:
ISBP 821'deki Tanım: Poliçeler hariç olmak üzere, akreditif şartlarında veya UCP 600 çerçevesinde düzenleyicisi belirtilmeyen tüm belgeler, lehtar dışında üçüncü bir tarafça düzenlenebilir.
Açıklama: Akreditifte “Third Party Documents Acceptable” ifadesi yer alıyorsa poliçe dışındaki belgeler, düzenleyicileri akreditif şartlarında veya UCP 600’de açıkça belirlenmediği sürece, lehtar dışındaki bir kişi ya da kuruluş tarafından düzenlenebilir. Ancak bu ifade, belirli bir belge için öngörülen özel düzenleyici şartını ortadan kaldırmaz. Örneğin akreditifte bir kalite sertifikasının belirli bir gözetim şirketi tarafından düzenlenmesi istenmişse söz konusu sertifika yine belirtilen şirket tarafından hazırlanmalıdır.
Third Party Documents Not Acceptable:
ISBP 821'deki Tanım: Böyle bir şart dikkate alınmaz, anlamı yoktur.
Açıklama: Akreditifte “Third Party Documents Not Acceptable” ifadesinin bulunması, belgeleri kimin düzenlemesi gerektiğini açık ve kesin biçimde göstermediğinden bu şart tek başına dikkate alınmaz. Belgelerin düzenleyicisi, her belge için akreditifte belirtilen özel koşullara ve UCP 600’ün uygulanabilir hükümlerine göre belirlenir. Bir belgenin özellikle lehtar veya belirli bir kişi ya da kuruluş tarafından düzenlenmesi isteniyorsa bu gereklilik, ilgili belge şartında açıkça belirtilmelidir.
Exporting Country:
ISBP 821'deki Tanım: Lehtarın yerleşik olduğu ülke, malların menşe ülkesi, taşımacının malları teslim aldığı ülke veya yüklemenin ya da sevkiyatın yapıldığı ülke olarak yorumlanabilecektir.
Açıklama: Akreditifte “Exporting Country” ifadesi ayrıca tanımlanmadan kullanılmışsa bu ifade tek bir ülkeyi belirtmez. Lehtarın yerleşik olduğu ülke, malların menşe ülkesi, taşıyıcının malları teslim aldığı ülke veya yükleme ya da sevkiyatın gerçekleştirildiği ülke bu kapsamda kabul edilebilir. Belgede gösterilen ülkenin, ibraz kapsamındaki diğer belgelerde yer alan bilgilerle çelişmemesi gerekir. Belirli bir ülke veya ölçüt kastediliyorsa olası yorum farklılıklarını önlemek amacıyla bunun akreditif şartlarında açıkça belirtilmesi önerilir.
Documents Acceptable as Presented:
ISBP 821'deki Tanım: Bir ibraz, akreditifin vadesi içinde ve tutarı akreditifin kullanıma hazır tutarı dahilinde olması kaydıyla, ibrazı istenen belgelerin birinden veya daha fazlasından oluşabilir. İstenen sayıda orijinal veya kopyanın ibraz edilip edilmediği dahil olmak üzere, belgeler akreditif veya UCP 600 kapsamında uygunluk açısından incelenmeyecektir.
Açıklama: Akreditifte “Documents Acceptable as Presented” ifadesi yer alıyorsa, akreditifte istenen belgelerin tamamının ibraz edilmesi zorunlu değildir; öngörülen belgelerden yalnızca birinin veya birkaçının sunulması yeterli olabilir. İbrazın akreditifin son geçerlilik tarihi içinde yapılması ve talep edilen tutarın akreditif altında kullanılabilir tutarı aşmaması gerekir. Bu iki koşul sağlandığında belgeler; akreditif şartlarına ve UCP 600’e uygunluk, veri tutarlılığı veya istenen orijinal ve kopya sayıları bakımından normal belge incelemesine tabi tutulmaz. Bu ifade amir ve amir banka açısından geniş bir ödeme yükümlülüğü doğurabileceğinden, akreditif metinlerinde kullanılmaması; kabul edilecek uygunsuzlukların veya uygulanmayacak belge şartlarının açıkça belirtilmesi önerilir.
Shipping company:
ISBP 821'deki Tanım: Bir taşıma belgesi ile ilgili olarak bir sertifika, sertifikasyon veya beyannamenin düzenleyicisi bağlamında kullanıldığında şunlardan herhangi birisidir: taşımacı, kaptan veya charter party konşimento ibraz edildiğinde, kaptan, gemi sahibi veya kiralayan veya ibraz edilen taşıma belgesini düzenleyen veya imzalayan olup olmadığına bakılmaksızın burada anılanlardan herhangi birisinin acentesi olarak tanımlanan herhangi bir kişi veya kuruluş.
Açıklama: Akreditifte, bir taşıma belgesiyle bağlantılı sertifika, beyan veya benzeri bir belgenin “shipping company” tarafından düzenlenmesi isteniyorsa bu ifade yalnızca taşıyıcıyı belirtmez. Belge; taşıyıcı, kaptan veya bunlardan herhangi birinin acentesi tarafından düzenlenebilir. İbraz edilen belge bir charter party konşimento ise gemi sahibi, kiracı veya bunların acenteleri de “shipping company” kapsamında kabul edilir. Bu kişilerin ibraz edilen taşıma belgesini bizzat düzenlemiş veya imzalamış olması gerekmez.